X
تبلیغات
Scholar

Scholar
 

فال حافظ

-_ !News _-

راهبردهای عملی برای افزایش قدرت تصمیم گیری

  1. اعتماد به نفس داشته باشید. برای اینکار پیروزیهای قبلی خود و توانایی‌های خود را همواره مدنظر داشته باشید.

  2. علائم و ناراحتیهای خود را که در قدرت تصمیم گیری شما دخالت می‌کنند، بشناسید و تلاش کنید آنها را رفع کنید.

  3. تغذیه مناسب داشته باشید. تغذیه مناسب با افزایش قوای ذهنی ، در تمام زمینه‌های ذهنی قدرت شما را بالا خواهد برد.

  4. معلومات خود را افزایش دهید. افزایش معلومات هم در مسائلی که در حال حاضر باید برایشان تصمیم گیری کنید، لازم است و هم در افزایش معلومات به صورت کلی و روزانه در موارد مختلف مدنظر است.

  5. در حین تصمیم گیری ، تلاش کنید موضوع را از جنبه‌های مختلف بشناسید و به ابعاد مختلف آن پی ببرید.

  6. از افراد آشنا به موضوع حتما کمک بگیرید.

  7. از یک نظم منطقی برای تصمیم گیری استفاده کنید. به عنوان نمونه می‌توانید مشقهای مختلف تصمیمتان را بررسی کنید، دلایل مخالفت و موافقت خود را بر هر مشق یادداشت کنید. به این ترتیب و با الویت بندی و امتیاز دادن به زمینه‌هایی که با آنها موافق هستید، تصمیمی را اتخاذ کنید که کمترین شکست و بیشترین احتمال پیروزی را به همراه داشته باشد.

  8. همواره به یاد داشته باشیم که در اکثر انتخابهای ما ، انتخاب کامل و بدون عیب و نقصی وجود ندارد و هر انتخاب ما متضمن از دست دادن امتیازاتی است که دیگر انتخابها می‌توانستند داشته باشند. به عبارتی تصمیم گیری بر اساس بیشترین امتیاز و کمترین احتمال شکست انجام می‌شود


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه هفتم مهر 1389 توسط soleymani
 

روش آزمون آناليز واريانس را با انجام يک مثال بيان می کنيم.

 برای اين کار ابتدا دو فرض را با هم مقايسه می کنيم. اگر فرض Ho پذيرفته شود که تجزيه و تحليل به پايان می رسد و نشاندهنده اين موضوع می باشد که ميان تيمارهای (ميانگينها) گروههای تفاوتی وجود ندارد.

اما اگر فرض Ho رد شود نشاندهنده اختلاف ميان تيمارها می باشد و بايد بدنبال اختلافها بگرديم.

 مثال: متوسط زمان بستری شدن بيماران در ماه شهريور برای يک بيماری خاص در 5 بيمارستان به صورت زير می باشد؛ بررسی کنيد که آيا ميان متوسط زمان بستری شدن(به روز) بيماران 5 بيمارستان تفاوت معنی داری وجود دارد يا نه. در صورت وجود اختلاف نشان دهيد که ميان کدام بيمارستانها در اين زمينه تفاوت وجود دارد.

 جدول 1

 برای انجام آزمون در نرم افزار ابتدا در پنجره Variable View دو متغير به نام نوع بيمارستان و ديگری زمان بستری شدن بيمار تعريف می کنيم و سپس مانند توضيحاتی که در آغاز گفته شد ستونهای مورد نظر را متناسب با نوع متغير تنظيم می کنيم.

تيمار = متوسط زمان بستری شدن بيماران

 در اين قسمت برای متغير نوع بيمارستان در ستون Values نوع بيمارستانها  را تعريف می کنيم.

(در پنجره Data View به جای اسامی بيمارستان از کدهای (1 و 2

 

1       2       3       4       5       6       7      8       9       10

تعداد

            تيمار

 

µ

7       7       8       6      7        5        8       7       6       8

بيمارستان A

 

µ

8       8        8      8        7     7        6       6       6      5

بيمارستان B

 

µ

7      5        5      5       4      7       4       4     5        5 

بيمارستان C

 

µ

8      9         9     11     6      10      11      11    10    12

بيمارستانD

 

µ

4      9         6       4       4      4       5      5       4       6

بيمارستانE

 
و.....) استفاده می کنيم).

و در پايان با کليک کردن بر روی ok  پنجره Variable View  به صورت زير در می آيد.

 در پنجره Data View داده ها را به صورت زير وارد می کنيم. در ستون بيمارستان کد مربوط به  بيمارستانها را (1-5) وارد کرده و جلوی هر کد در ستون زمان، مدت زمان بستری شدن  بيماران بيمارستانهای مختلف را  طبق جدول 1 وارد می کنيم.

 برای انجام آزمون به صورت زير عمل می کنيم:

 سپس با کليک کردن بر روی  دو متغير و با استفاده از مثلث های سياه کوچک آنها را به مستطيلهای سمت راست منتقل می کنيم .

 قبل از اينکه بر روی کلمه ok کليک کنيم برای بررسی اينکه آيا بين واريانسهای (مدت زمان بستری شدن بيماران) 5 بيمارستان تفاوت وجود دارد يا خير بر روی کلمه option کليک می کنيم تا پنجره زير باز شود.

 در پنجره One-Way ANOVA:Option گزينه Homogeneity of variance test  را فعال کرده ، در ادامه ابتدا بر روی کلمه Continue و سپس Ok  کليک می کنيم تا خروجيهای زير بدست آيند.

 آزمون همگنی واريانسها  (جدول 2)

 نتايج بدست آمده از جدول 2 نشان می دهد که در آزمون مقايسه بين واريانسهای مدت زمان بستری شدن  5  بيمارستان اختلاف معنی داری از نظر آماری وجود ندارد (P-value>0.05 ) .اما نتايج بدست

آمده از جدول 3 نشان می دهد که ميان ميانگينهای مدت زمان بستری شدن  5 بيمارستان اختلاف معنی داری وجود دارد.

 (P-value <0.05 ).

 به دليل اينکه داده ها نشان می دهند که ميانگينهای 5 بيمارستان با هم تفاوت معنی داری دارند در نتيجه به دنبال اختلافها می باشيم.

 بدين منظور مسير بالا را دوباره تکرار می کنيم و به جای کليک بر روی گزينه Option گزينه Post Hoc را انتخاب می کنيم تا پنجره One- Way ANOVA: Post Hoc Multiple Comparisons  باز شود.

در اين پنجره انواع آزمونهايي را که می توانيم برای مقايسه ميانگينها مورد استفاده قرار دهيم آورده شده است.

اين پنجره از دو بخش  تقسيم شده است.

  قسمت بالا مربوط به آزمونهای مورد استفاده در حالتی که واريانس جوامع تفاوتی نداشته باشند:

                                                                                              (Equal Variances Assumed)

قسمت پايين مربوط به  آزمونهای مورد استفاده در حالتی که واريانس جوامع متفاوت باشند:

                                                                                        (Equal Variances Not Assumed)

 در اين مثال چون فرض همگنی واريانسها پذيرفته شد، به بيان ديگر فرض Ho که برابری واريانسها را مطرح می کند رد نشده شده است  از آزمونهای بالايي استفاده می کنيم.

در اين قسمت چند مورد از مهمترين آزمونها را مورد بررسی قرار می دهيم.

 در پنجره بالا در حالتی که واريانس گروهها با هم اختلاف معنی داری ندارند به طور نمونه  سه آزمون  متداول (Tukey،Duncan، Dunnett) را برای تجزيه و تحليل آماری انتخاب می کنيم.

 در مورد آزمون Dunnett اين نکته را بايد مورد توجه قرار داد که از ميان يکی از گروهها (5 بيمارستان) يکی را به عنوان گروه کنترل (شاهد) در نظر می گيريم تا ساير گروهها را با آن بسنجند . اين گروه می توان گروه اول(First) يا گروه آخر (Last) باشد. انتخاب هر کدام از اين گروهها به عنوان گروه اول يا آخر در نتايج تغييری ايجاد نمی کند. برای اين کار با فعال کردن آزمون  Dunnett گزينه Control Category فعال شده و در مربع روبروی آن گروه کنترل را انتخاب می کنيم. در مرحله بعد با کليک بر روی Continue به پنجره قبلی می رويم و با کليک بر روی Ok می توانيم خروجيهای مورد نظر را مشاهده کنيم.

برای نتيجه گرفتن درباره وضعيت برابری يا عدم برابری ميانگينها از دو ستون   95% Confidence Interval  وSig    استفاده می کنيم. عدد مشاهده شده در ستون Sig  معرف P-Valuse بدست آمده در آزمونها می باشد و چون آزمونها در سطح 0.05 مورد بررسی قرار می گيرند مبنای پذيرش يا عدم پذيرش آنها يعنی قبول يا رد فرض اوليه Ho  مقايسه با مقدار 0.05 می باشد.

 در آزمونهای يک دامنه اگر Sig<0.05 فرض اوليه Ho رد می شود و اگر Sig>0.05 فرض اوليه Ho رد نمی شود. اما در آزمونهای دو دامنه به جای 0.05 از 0.025 استفاده می شود.

 هم ارز با ستون Sig ستون مربوط به فاصله اطمينان( 95% Confidence Interval ) است که نمايش دهنده يک فاصله اطمينان 95 درصدی و همچنين تأييدی بر نتايج بدست آمده در ستون Sig  می باشد.

 اگر p- values بدست آمده را با  نشان دهيم رابطه زير برقرار است:                فاصله اطمينان

بنابراين وقتی مقدار   يعنی سطح معنی داری برابر 0.05 باشد فاصله اطمينان 0.95 می شود.

 اين فاصله اطمينان يک حد پايين(L) و يک حد بالا(U) دارد و اگر عدد صفر را شامل شود(L<0o  يعنی برابری ميانگينها رد نمی شود و اين هم ارز Sig>0.05 می باشد و اگر اين بازه شامل صفر نباشد هم ارز اين است که  Sig<0.05و بيان می کند که فرض Ho  يعنی برابری ميانگينها رد می شود.

 در خروجی مربوط به آزمون Dunnett مشاهده می کنيم: بيمارستان A که به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شد با تک تک بيمارستانها از نظر ميانگين مدت زمان بستری شدن مقايسه آماری شد و نتايج در جدول آورده شده است. در ستون مربوط به Sig که مقادير P-Valuse را برای هر ازمون جداگانه نشان می دهد، هر جا Sig<0.025 باشد نشان می دهد که فرض برابری دو ميانگين رد شده است. به بيان ديگر بين ميانگين مدت زمان بستری شدن برای دو بيمارستان تفاوت معنی داری وجود دارد. علت استفاده از Sig<0.025 به جای Sig<0.05 در اين است که آزمون Dunnett يک ازمون دو دامنه است( 2-Side).

نتايج نشان می دهند که ميانگين بيمارستان A  با بيمارستان B تفاوت ندارد(Sig>0.025). اما ميان ميانگين بيمارستان A با ميانگين ساير بيمارستانها تفاوت معنی داری وجود دارد(Sig<0.025).

  درخروجی مربوط به آزمون Tukey تک تک بيمارستانها با هم مقايسه می شوند. در اين آازمون به علت يک دامنه بودن هر کجا Sig<0.05 فرض برابری ميانگينها رد می شود( به بيان ديگر بين ميانگين مدت زمان بستری شدن دو بيمارستان از نظر آماری تفاوت معنی داری وجود دارد.)

 در خروجی مربوط به زيرمجموعه های همگن (Homogeneous Subsets) آزمونهای توکی و دانکن ميانگينهايي که با هم تفاوت ندارند را در يک زير گروه قرار می دهند.

به طور معمول نتايج بدست آمده از آزمون ها  هر کدام تأييدی بر نتيجه آزمون ديگر است. البته با توجه به درجه دقت آزمونها در بعضی مواقع ممکن است که نتيجه بدست آمده در يک آزمون با نتيجه بدست آمده در آزمون ديگر متفاوت باشد.

 آزمون ضريب همبستگی

 همبستگی(Correlation)

 در بسياری از موارد در انجام مطالعات تحقيقاتی به دنبال بررسی رابطه دو متغير تصادفی می باشيم که هيچ کدام را نمی توان به عنوان علت برای ديگری انتخاب کرد. در اصل برای بررسی ميزان هماهنگی ميان دو متغير به دنبال شاخصهايي می گرديم که در اصل دو ويژگی زير را داشته باشند:

1-  به واحد دو جامعه وابسته نباشد

2-  کراندار باشد

به طور مثال در تحولات اقصادی به دنبال رابطه ميان تقاضای نفت خام در برابر تقاضای طلا می باشيم. يا در مطالعه تحولات اجتماعی به دنبال  رابطه درآمد سرپرست خانواده و ميزان تحصيل فرزندان می باشيم و مثالهايي از اين دست......

مجموعه اطلاعات (داده های) موجود در انجام يک آزمون همبستگی که شامل اندازه های بدست آمده از دو متغير X و  Y  می باشند را می توان به صورت يک نمونه تصادفی دو متغيره (Xn ,Yn), .............,(X1 ,Y1) بيان کرد.

 
مطالعه رابطه بين متغيرها بوسيله ((تحليل همبستگی)) ( Analysis Corroletion ) انجام می شود. که بيانگر وجود يک رابطه خطی بين دو متغير می باشد.

فرمول ضريب همبستگی به صورت زير می باشد

 با توجه به مقدار r در حاتهای مختلف تفسيرهای گوناگونی از رابطه X و Y خواهيم داشت.

                                                                                                                   -1

حالتهای مختلف برای r

1-   r =1    در اين حالت همبستگی کامل و مستقيم گوييم. با افزايش مقدار x مقدار y به طور قطعی  
       زياد می شود.

 2-  r = -1   در اين حالت همبستگی را کامل و معکوس گوييم. با افزايش مقدار x مقدار y کاهش می يابد.

 3-   0 -1 < r <  همبستگی ناقص و معکوس است. با افزايش مقدار x مقدار y به طور نسبی کاهش می يابد.

 4-   1  < r <0  همبستگی ناقص و مستقيم است. با افزايش مقدار x مقدار y به طور نسبی افزايش می يابد.            

5-  r =0      1-  رابطه خطی وجود ندارد. ( به طور مثال رابطه ممکن است از نوع درجه دو باشد)

                   2- شيب خط صفر می باشد.

     انواع ضريب همبستگی با توجه به نوع متغيرهای مورد مطالعه

 1-  پيرسن : در اين روش متغير X و Y هر دو پيوسته می باشند. (در پنجره Variable View  در ستون مربوط
                به مقياسها(Measure) داده ها بايد از نوع Scale  انتخاب شوند.)

2- کندال : در اين روش هر دو متغير X و Y بايد به صورت طبقه بندی شده باشد يعنی(Ordinal,Nominal)   
               (در پنجرهVariable View در ستون مربوطه بايد داده ها از نوع Ordinal انتخاب شوند.)

3- اسپيرمن : در اين روش متغير X گسسته و متغيرY پيوسته می باشد. 

                (متغير  Xدر پنجرهVariable View در ستون مربوطه بايد از نوع  Ordinal و متغير Y از نوع Scale                  انتخاب شوند.)

 در آزمونهای بالا متغير X را به عنوان متغير مستقل و متغير Y  را به عنوان متغير وابسته در نظر می گيريم.

- نکته:.   در بعضی مواقع می توانيم با طبقه بندی داده های پيوسته آنها را به صورت طبقه بندی شده در آوريم .

به طور مثال اگر بخواهيم تأثير درآمد خانواده را بر روی معدل فرزندان بررسی کنيم به دليل اينکه درآمد و معدل هر دو متغير پيوسته می باشند بايد از ضريی همبستگی پيرسن استفاده کنيم. اما می توانيم با تقسيم بندی درآمد به طور مثال به سه گروه کم درآمد، متوسط و پر درآمد از ضريب همبستگی اسپيرمن استفاده کنيم.

 در آزمونهای همبستگی يک طرفه فرضهای زير بررسی می شوند.

      Ho :   r = o                                                     Ho :   r = o                                                              

1                                                                 2

H1 :   r < o                                                            H1 :   r > o                                                                                              

جهت نامساوی با توجه به برآورد نمونه ای r تعيين می شوند. اگر r مثبت باشد آزمون 1 و اگر منفی باشد از آزمون 2 استفاده می کنيم.

 مثال

در جدول زير ميزان معدل دانش آموزان و ميزان تحصيلات آنها آمده است. هدف تعيين ميزان همبستگی و نوع  ارتباط معدل با ميزان تحصيلات مادر می باشد

.  

(4) ليسانس وبالاتر

(3) فوق ديپلم

(2) ديپلم

(1) زيرديپلم

تحصيلات   

 معدل

2

6

7

10

(1)  زير 12

5

5

7

12

  (2)      15-12

10

6

4

5

  (3)    17-15

12

10

7

5

  (4)         20-17

 وقتی در نرم افزار Spss داده ها را به صورت رتبه ای مشخص کرديم می توانيم در تجزيه و تحليلها تفسير راحتری از خروجيها داشته باشيم.

به مانند مثال قبلی در پنجره Variable View دو متغير معدل و تحصيلات را وارد می کنيم  و ستونها را متناسب با نوع متغيرها تنظيم می کنيم. در ستون Values با توجه به کدهايي که در جدول

بالا داده شده است متغيرها را معرفی می کنيم.

برای اينکه مشخص کنيم ستون تعداد معرف فراوانی هايي هست که به دو متغير سن و تحصيلات نسبت داده شده است و و از نوع اندازه گيری شده نمی باشند بايد دو ستون تحصيلات و سن توسط ستون تعداد وزن دار شود. برای اين کار به صورت زير عمل می کنيم.                  

با کليک بر روی کلمه Ok داده ها بوسيله ستون تعداد وزند دار می شوند. سپس مسير زير را انتخاب می کنيم Bivariate Correlation باز شود.

 با بردن دو متغير سن فرزندان و تحصيلات مادران به مربع سمت راستی (Variable) و انتخاب ضريب همبستگی متناسب با داده ها، در اين سوال (فعال کردن گزينه Kendall's tau-b در قسمت Correlation Coefficients ) و انتخاب نوع آزمون (يک طرفه بودن( يک دامنه) يا دو طرفه بودن(دو دامنه) در قسمت Test of significance)  با کليک کردن بر روی Ok خروجيهای مربوط به آزمون را به صورت زير مشاهده کرد.

مقدار P-Values بدست آمده برابر است 0.001 می باشد که با توجه به دو دامنه بودن آزمون (2-tailed) با 0.025 مقايسه می شود و چون P<0.025 می باشد نتيجه می شود که يک نوع رابطه بين معدل دانش آموزان و تحصيلات مادران آنها وجود دارد و چون r = 0.260 بدست آمده است  و 0

mytabriz.persiangig.ir/document/spss/SPSS.doc



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ سه شنبه ششم مهر 1389 توسط soleymani
واژه ها و اصطلاحات آماری

 
نقطه زینی    saddle point      
تقریب نقطه زینی    saddle point approximation      
حفاظت    safequard      
ایمنی    safety      
مبارزه برای ایمنی    safety campaign      
پارادوکس سن پیترزبورگ    Saint Petersburg paradox      
توزیع تکین سالم    Salem singular distribution      
نمونهگیری سامفورد    Sampford sampling      
خودهمبستگی نمونهای    sample autocorrelation      
اتوکوواریانس نمونهای    sample autocovariance      
ضریب همبستگی نمونهای    sample correlation coefficient      
کوواریانس نمونه    sample covariance      
طرح نمونه    sample design      
تابع نمونه    sample function      
میانگین نمونه    sample mean      
میانه نمونه    sample median      
تعداد نمونه    sample number      
مسیر نمونه    sample path      
نقطه نمونه    sample point      
بازبهکارگیری نمونه    sample reuse      
اندازه نمونه    sample size      
تعیین اندازه نمونه    sample size determination      
برآورد اندازه نمونه    sample size estimation      
فضای نمونه    sample space      
بررسی نمونهای    sample survey      
واریانس نمونه    sample variance      
نمونهگیری    sampling      
طرح نمونهگیری    sampling design      
توزیع نمونهگیری    sampling distribution      
خطای نمونهگیری    sampling error      
کسر نمونهگیری    sampling fraction      
چارچوب نمونهگیری    sampling frame      
نمونهگیری از جامعه متناهی    sampling from finite population      
بازرسی نمونهای    sampling inspection      
بازه نمونهگیری    sampling interval      
روش نمونهگیری    sampling method      
گشتاور نمونهگیری    sampling moment      
بهینهسازی نمونهگیری    sampling optimization      
برنامه نمونهگیری    sampling plan      
راهنمای انتخاب طرح نمونهگیری    sampling scheme      
آمارگیری نمونهای    sampling survey      
واحد نمونهگیری    sampling unit      
واریانس نمونهگیری    sampling variance      
نمونهگیری با جایگذاری    sampling with replacement      
نمونهگیری بدون یادآوری    sampling without recall      
نمونهگیری بدون جایگذاری    sampling without replacement      
صفرهای نمونهگیری    sampling zeros      
نابرابری ساموئلسون    Samuelson's inequality      
نابرابری ساموئلسون-نِیر    Samuelson-Nair inequality      
شاخص سانگوی (فاصله سانگوی)    Sanghvi's index (Sanghvi's distance)      
نابرابری سانوف    Sanov inequality      
توزیع سارگان    Sargan distribution      
فرمول ساترتوِیت    Satterthwaite's formula      
طرح اشباع شده    saturated design      
نمرههای سَوِ ج    Savage scores      
آزمون سَوِ ج    Savage test      
نسبت چگالی سَوِ ج-دیکی    Savage-Dickey density ratio      
پارامتر مقیاس    scale parameter      
آزمون مقیاس    scale test      
مقیاسهای کثرت    scales of numerosity      
مقیاسبندی    scaling      
مقیاسنگاری    scalogram      
نمودار کاوشی    scan diagram      
آمارههای کاوشی    scan statistics      
کاوش    scanning      
نمودار پراکنش    scatter diagram      
تابع پراکنش    scatter function      
نمودار پراکنش    scatter plot      
پراکنشنگار    scattergram      
تغییرات    scedastic      
خم تغییرات    scedastic curve      
آزمون شِیفر-شفیلد    Schafer-Sheffield test      
شیوه مقایسه همزمان شفه    Scheffe's simultaneous comparison procedure      
توزیع شایدهگر-واتسون    Scheidegger-Watson distribution      
شمایی    schematic      
نمودار شمایی    schematic plot      
طرح    scheme      
شاخص تشابه متناسب شوئهنر    Schoener's index of proportional similarity      
قاعده ضرب شونهمان    Schonemann product rule      
مکتب    school      
کوژی شور    Schur convexity      
تجزیه شور    Schur decomposition      
تابع شور    Schur function      
نابرابری شور    Schur inequality      
ضرب شور    Schur product      
دورهنگار شوستر    Schuster periodogram      
ملاک شوارتس    Schwarz criterion      
نابرابری شوارتس    Schwarz inequality      
برآوردگرهای شوئپهگون    Schweppe-type estimators      
روش علمی    scientific method      
1. امتیاز 2. نمره    score      
آمارههای امتیازی    score statistics      
1. امتیازبندی 2. نمرهدهی    scoring      
قاعده امتیازبندی    scoring rule      
نظامهای امتیازبندی در ورزش    scoring systems in sport      
ضریب اسکات برای توافق بین کدگذاران    Scott's coefficient of intercoder agreement      
غربالگری    screening      
غربالگری به کمک متغیّرهای همبسته    screening by correlated variates      
طرح غربالگری    screening design      
جستجو    search      
نظریه جستجو    search theory      
فصلی بودن    seasonality      
روش خط قاطع    secant method      
سکانت هذلولی    sech (= hyperbolic secant)      
توزیع توان دوم سکانت هذلولی    sech-squared distribution      
مرتبه دوم    second-order      
کارآیی مرتبه دوم    second-order efficiency      
دادههای ثانویه    secondary data      
مسئله منشی    secretary problem      
قطاع    sector      
نمودار قطاعی    sector chart      
نمودار قطاعی    sector diagram      
روند دیرپای    secular trend      
رگرسیون بهظاهر نامربوط    seemingly unrelated regression      
جدا شدگی    segregation      
لرزهنگار    seismogram      
جدول عمر گزینشی    select life table      
اریبی گزینش    selection bias      
تفاضل گزینش    selection differential      
گزینش متغیّرهای رگرسیونی    selection of regression variables      
گزینش عاملهای طبقهبندیکننده    selection of stratifiers      
مسئله گزینش    selection problem      
شیوه گزینش    selection procedure      
آماره گزینش    selection statistic      
استنباط گزینشی    selective inference      
کمترین توانهای دوم گزینشی    selective least squares      
شیوه گزینشی    selective procedure      
نمونهگیری گزینشی    selective sampling      
ماتریس خودالحاقی    self-adjoint matrix      
فرایند خودآفین    self-Affine process      
خودسازگاری    self-consistency      
برآوردگر خودسازگار    self-consistent estimator      
فرایند خودتصحیح    self-correcting process      
خودشمارش    self-enumeration      
توزیع خودمعکوس    self-reciprocal distribution      
فرایند خودمشابه    self-similar process      
خودتشابهی    self-similarity      
نمونه خودوزنده    self-weighting sample      
معناشناسی    semantics      
استنباط نیمبیزی    semi-Bayesian inference      
زنجیرهای مارکوف نیماتلافی    semi-dissipative Markov chains      
نیماستقلال    semi-independence      
نیمدامنه بین چارکی    semi-interquartile range      
نیمناوردا    semi-invariant      
نیموارون    semi-inverse      
مربعهای نیملاتین    semi-latin squares      
نیممارکوف    semi-Markov      
فرایند نیممارکوف    semi-Markov process      
نیممیانمیانگینها    semi-midmeans      
مدل نیمپارامتری    semi-parametric model      
نمودار نیمکلوچهای    semi-pie diagram      
دوازدهک    semi-sextile      
توزیع نیملُگنرمال    semilognormal distribution      
آغازگر    seminal      
توزیع نیمپایدار    semistable distribution      
خطای نیمسیستماتیک    semisystematic error      
نیمجدولی    semitabular      
صورت نیمجدولی    semitabular form      
نیمواریانس    semivariance      
پرسش حساس    sensitive question      
تحلیل حساسیت    sensitivity analysis      
خم حساسیت    sensitivity curve      
فضای تفکیکپذیر    separable space      
آماره تفکیکپذیر    separable statistic      
قضیه اَبَرصفحه تفکیککننده    separating hyperplane theorem      
جداسازی میانگینها    separation of means      
جداساز    separator      
هفتک    septile      
آمارههای مقایسه دنبالهها    sequences comparison statistics      
تاریخگذاری دنبالهها    sequences dating      
تحلیل دنبالهای    sequential analysis      
خیدوی دنبالهای    sequential chi-squared      
آزمون خیدوی دنبالهای    sequential chi-squared test      
برآورد دنبالهای    sequential estimation      
برآورد دنبالهای میانگین    sequential estimation of the mean      
برآورد دنبالهای میانگین در جامعه متناهی    sequential estimation of the mean in finite population      
آزمون عمر دنبالهای    sequential life testing      
نسبت احتمال دنبالهای    sequential probability ratio      
آزمون نسبت احتمال دنبالهای    sequential probability ratio test      
شیوه دنبالهای    sequential procedure      
برآوردگر رتبهای دنبالهای    sequential rank estimator      
شیوه بونفرونی رد دنبالهای    sequential rejective Bonferroni procedure      
نمونهگیری دنبالهای    sequential sampling      
آزمون سَوِ ج دنبالهای    sequential Savage test      
آزمون tی دنبالهای    sequential t-test      
آزمون T^2ی دنبالهای    sequential T^2 test      
آزمون دنبالهای    sequential test      
آزمایههای دنبالهای    sequential trials      
همبستگی پیاپی    serial correlation      
کوواریانس پیاپی    serial covariance      
وابستگی پیاپی    serial dependence      
آزمون پیاپی    serial test      
آزمون پیاپی برای تصادفی بودن    serial test of randomness      
تغییرات پیاپی    serial variation      
ردیفسازی    seriation      
1. سری 2. سریها    series      
حسابان سهرا    Serra's calculus      
عامل سرویس    service factor      
دوره سرویس    service period      
زمان سرویس    service time      
تعمیرپذیری    serviceability      
روش کنار گذاشتن    set aside method      
وابستگی مجموعهای    setwise dependence      
ششک    sextile      
اعداد شانموگان    Shanmugan numbers      
قضیه شانون    Shannon theorem      
شاخص شانون-وینر    Shannon-Wiener index      
عامل شکل    shape factor      
آمارشناسی شکلها    shape statistics      
آماره Wی شاپیرو-ویلْک    Shapiro-Wilk W statistic      
فرض صفر مشخص    sharp null hypothesis      
مدل شارپ و لوتکا    Sharpe and Lotka model      
نمایانسازی دادهها    sharpening data      
چندجملهایهای شیفر    Sheffer polynomials      
تصحیح شپارد    Sheppard correction      
فرمول شپارد    Sheppard's formula      
توزیع شرمن    Sherman distribution      
آماره آزمون شرمن    Sherman test statistic      
نمودار شییوهارت    Shewhart chart      
اصل شییوهارت    Shewhart principle      
مدل انتقال    shift model      
مدل شوک    shock model      
برآوردگر شوراک    Shorack estimator      
تقریب شور    Shore approximation      
دادههای کوتاه    short data      
روش میانبُر    shortcut method      
کوتهنیم    shorth      
نوفه شلیک    shot-noise      
توزیع نوفه شلیک    shot-noise distribution      
فرایند نوفه شلیک    shot-noise process      
فرمول شاولتون    Shovelton's formula      
برآوردگر انقباضی    shrinkage estimator      
توزیع پواسون مرکّب زیشل    Sichel's compound Poisson distribution      
آزمون سیگل-توکی    Siegel-Tukey test      
سیگماهمدوره    sigma isochron      
سیگمامشبّکه    sigma lattice      
قید مجموع    sigma restriction      
سیگمامیدان    sigma-field      
آزمون علامت    sign test      
سیگنال    signal      
نظریه آشکارسازی سیگنالها    signal detection theory      
ردگیری    signal tracking      
نسبت سیگنال به نوفه    signal-to-noise ratio      
اندازه علامتدار    signed measure      
آزمون رتبهای علامتدار    signed rank test      
آماره رتبهای علامتدار    signed-rank statistic      
سطح معنیدار بودن    significance level      
سطح معنیدار بودن آزمون    significance level of a test      
احتمال معنیدار بودن    significance probability      
آزمون معنیدار بودن    significance test      
رقم معنیدار    significant digit      
رقم معنیدار    significant figure      
تابع علامت    signum function      
اِزاره    sill      
آزمون سیمز برای فرضهای چندگانه    Simes test of multiple hypotheses      
ماتریسهای مشابه    similar matrices      
ناحیههای مشابه    similar regions      
آزمونهای مشابه    similar tests      
معیار تشابه    similarity measure      
بسط ساده    simple expansion      
فرض ساده    simple hypothesis      
بازی n-نفره ساده    simple n-person game      
ترتیب ساده    simple order      
نمونهگیری تصادفی ساده    simple random sampling      
سادک    simplex      
طرح سادکی    simplex design      
روش سادکی    simplex method      
شاخص سیمپسون    Simpson index      
توزیع سیمپسون    Simpson's distribution      
پارادوکس سیمپسون    Simpson's paradox      
قاعده سیمپسون    Simpson's rule      
نَوَردیدن شبیهسازی شده    simulated annealing      
شبیهسازی    simulation      
زبان شبیهسازی    simulation language      
بازههای اطمینان همزمان    simultaneous confidence intervals      
مدل معادلات همزمان    simultaneous equation model      
استنباط همزمان    simultaneous inference      
آزمون کردن همزمان    simultaneous testing      
توزیع سینگ-مادالا    Singh-Maddala distribution      
انتگرال ساده    single integral      
تکاتصالی    single linkage      
روش خوشهبندی تکاتصالی    single linkage clustering method      
تکنمونهگیری    single sampling      
خم تککوهانه    single-humped curve      
تکقلّهای    single-peakedness      
صف تکسرویسدهی    single-server queue      
تک    singlet      
مجموعه تکعنصری    singleton      
توزیع تکین    singular distribution      
ماتریس تکین    singular matrix      
توزیع نرمال تکین    singular normal distribution      
طرح توزین تکین    singular weighing design      
تجزیه ویژهمقدار    singular-value decomposition      
قضیه حدیِ سینوسواری    sinusoidal limit theorem      
وضع    situation      
تحلیل اندازه و شکل    size and shape analysis      
اندازه بلوک    size of a block      
اندازه جامعه    size of a population      
اندازه آزمون    size of a test      
توزیع چوله    skew distribution      
رگرسیون چوله    skew regression      
دترمینان چولهمتقارن    skew symmetric determinant      
توزیع چولهنرمال    skew-normal distribution      
ماتریس چولهمتقارن    skew-symmetric matrix      
توزیع چوله    skewed distribution      
چولگی    skewness      
طرح نمونهگیری توده کالا با ندیدهگیری    skip-lot sampling plan      
قضیه اسکیتوویچ-دارموآ    Skitovitch-Darmois theorem      
ساخت اسکوروخود    Skorohod construction      
نشانیدنی اسکوروخود    Skorohod embedding      
متغیّر کمکی    slack variable      
احتمال مایل    slanted probability      
توزیع خط کسری    slash distribution      
فرایند اسلهپیان    Slepian process      
نابرابری اسلهپیان    Slepian's inequality      
رگرسیون وارون ورقهورقه شده    sliced inverse regression      
ورقهورقه کردن    slicing      
پارامتر لغزش    slippage parameter      
آزمون لغزش    slippage test      
شیب    slope      
اثر اسلوتسکی    Slutsky effect      
قضیه اسلوتسکی-فرهشه    Slutsky-Frechet theorem      
ناحیه کوچک    small area      
برآورد ناحیه کوچک    small area estimation      
اعداد کوچک    small numbers      
اسمارتینگل    smartingale      
آغشتن و روفتن    smear and sweep      
تصفیه    smelting      
آزمون اسمیرنوف    Smirnov test      
قضیه اسمیرنوف    Smirnov theorem      
آزمون استقلال اسمیت در جدولهای پیشایندی    Smith's test of independence in contingency tables      
توزیع اسمیت-بِین برای طول عمر    Smith-Bain lifetime distribution      
هموار    smooth      
هموارسازی    smoothing      
همواری    smoothness      
پیشین هموار    smoothness prior      
توزیع اسنهدکور    Snedecor distribution      
گلولهبرفی    snowball      
نمونهگیری گلولهبرفی    snowball sampling      
برفدانه    snowflake      
فضای سوبولف    Sobolev space      
تحلیل شبکه اجتماعی    social network analysis      
آمارهای تامین اجتماعی    social security statistics      
آمارهای اجتماعی    social statistics      
جامعهشناسی    sociology      
جامعهسنجی    sociometry      
مدلبندی آسان    soft modeling      
قابلیت اعتماد نرمافزار    software reliability      
زمان اقامت    sojourn time      
ماتریس جواب    solution matrix      
آماره dی سامرز    Somers' d statistic      
شیوه سامرویل برای زیرمجموعهگزینی متّکی بر دامنه چندگانه    Somerville's multiple range subset selection procedure      
روش سور    Sor method      
1. فاصلهگذاری 2. فاصله    spacing      
آزمون گسترهای    span test      
ماتریسهای تُنُک    sparse matrices      
تحلیل دادههای فضایی    spatial data analysis      
توزیع فضایی    spatial distribution      
میانه فضایی    spatial median      
فرایند فضایی    spatial process      
نمونهگیری فضایی    spatial sampling      
برآوردگر اسپیرمن    Spearman estimator      
ضریب همبستگی رتبهای اسپیرمن    Spearman rank correlation coefficient      
ضریب معیار اندازهگیری اسپیرمن    Spearman's foot-rule coefficient      
فرمول اسپیرمن-براون    Spearman-Brown formula      
گونهها    species      
عاملهای ویژه    specific factors      
واریانس ویژه    specific variance      
مشخصسازی    specification      
ویژگی    specificity      
ویژگی حساسیت    specificity sensitivity      
طیفی    spectral      
تحلیل طیفی    spectral analysis      
تجزیه طیفی    spectral decomposition      
تابع چگالی طیفی    spectral density function      
توزیع طیفی    spectral distribution      
برآورد طیفی    spectral estimation      
تجزیه به عاملهای طیفی    spectral factorization      
تابع طیفی    spectral function      
پنجره طیفی    spectral window      
فرمول هموارسازی اسپنسر    Spencer's graduation formula      
کُره    sphere      
فضاپرکنی با کُره    sphere packing      
توزیع کُروی    spherical distribution      
میانه کُروی    spherical median      
رگرسیون کُروی    spherical regression      
کُروی بودن    sphericity      
سلسله رویدادها    spike trains      
اتحاد اسپیتزر    Spitzer's identity      
قضیه اسپیتزر-روزن    Spitzer-Rosen theorem      
تابع اسپلاین    spline function      
طرح کرتهای خرد شده    split-plot design      
فرایند خودبهخود    spontaneous process      
پراکنش    spread      
همبستگی دروغین    spurious correlation      
ماتریس مربع    square matrix      
آزمون معنیدار بودن افشرده    squeeze significance test      
گروه پایداری    stability group      
پایدارسازی    stabilization      
پایدارساز    stabilizer      
توزیع پایدار    stable distribution      
برآورد پایدار    stable estimation      
حدس همسانریختی پایدار    stable homeomorphism conjecture      
جمعیت پایدار    stable population      
فرایند پایدار    stable process      
رگرسیون مرحلهبهمرحله    stagewise regression      
روش پلکانی    staircase method      
داو    stake      
نمودار چکنده    stalactite plot      
مجتمع استاندارد    standard complex      
انحراف استاندارد    standard deviation      
خطای استاندارد    standard error      
صورت استاندارد معادله    standard form of an equation      
توزیع نرمال استاندارد    standard normal distribution      
استانداردسازی    standardization      
انحراف استاندارد شده    standardized deviate      
توزیع استاندارد شده    standardized distribution      
نسبت مرگ و میر استاندارد شده    standardized mortality ratio      
متغیّر تصادفی استاندارد شده    standardized random variable      
نرخ استاندارد شده    standardized rate      
آماره آزمون استاندارد شده    standardized test statistic      
واحدهای استاندارد شده    standardized units      
نُهنمرهای استاندارد    stanine      
مقیاس نُهنمرهای استاندارد    stanine scale      
شیب ستارهای    star slope      
مرتب کردن ستارهشکل    starshaped ordering      
مقدار آغازین    starting value      
فضای وضعیت    state space      
شبکههای ایستگاهی    station networks      
مانایی    stationarity      
مانا    stationary      
توزیع مانا    stationary distribution      
فرایند نقطهای مانا    stationary point process      
جمعیت مانا    stationary population      
فرایند مانا    stationary process      
سریهای زمانی مانا    stationary time series      
آماره(ها)    statistic(s)      
الگوریتم آماری    statistical algorithm      
تحلیل آماری    statistical analysis      
کاربردهای آماری همگرایی ضعیف    statistical applications of weak convergence      
جنبههای آماری تماشای تلویزیون    statistical aspects of television viewing      
نظریه آماری ارتباطات    statistical communication theory      
محرمانه بودن آماری    statistical confidentiality      
مشاوره آماری    statistical consulting      
کنترل آماری    statistical control      
خمیدگی آماری    statistical curvature      
توزیع آماری    statistical distribution      
برنامه بومشناسی آماری    statistical ecology program      
آموزش آمار    statistical education      
تعادل آماری    statistical equilibrium      
شواهد آماری    statistical evidence      
مغالطه آماری    statistical fallacy      
تابعک آماری    statistical functional      
نمودارهای آماری    statistical graphics      
فرض آماری    statistical hypothesis      
استقلال آماری    statistical independence      
تطبیق آماری    statistical matching      
مکانیک آماری    statistical mechanics      
روشهای آماری در عیارسنجی زیستی    statistical methods in bioassay      
روشهای آماری در روانتنانی    statistical methods in psychophysics      
مدلبندی آماری    statistical modeling      
اداره آمار    statistical office      
بسته نرمافزاری آماری    statistical package      
فیزیک آماری    statistical physics      
کنترل کیفیت آماری    statistical quality control      
خودتشابهی آماری    statistical self-similarity      
نرمافزار آماری    statistical software      
آزمون آماری    statistical test      
نظریه آماری دستگاههای خطی    statistical theory of linear systems      
ترمودینامیک آماری    statistical thermodynamics      
ناحیههای تحمل آماری    statistical tolerance regions      
بلوکهای از نظر آماری معادل    statistically equivalent blocks      
آمارشناس    statistician      
1. آمار 2. علم آمار    statistics      
آمار و هوش مصنوعی    statistics and artificial intelligence      
آمار و مطالعات مذهبی    statistics and religious studies      
آمار در علوم جانوری    statistics in animal science      
آمار در حسابرسی    statistics in auditing      
آمار در بلورنگاری    statistics in crystallography      
آمار در دندانپزشکی    statistics in dentistry      
آمار در مالیه    statistics in finance      
آمار در جنگلداری    statistics in forestry      
آمار در قماربازی    statistics in gambling      
آمار در زمینفیزیک    statistics in geophysics      
آمار در مطالعات تاریخی    statistics in historical studies      
آمار در حقوق    statistics in law      
آمار در زبانشناسی    statistics in linguistics      
آمار در علم مدیریت    statistics in management science      
آمار در بازاریابی    statistics in marketing      
آمار در تشخیص پزشکی    statistics in medical diagnosis      
آمار در پزشکی    statistics in medicine      
آمار در هواشناسی    statistics in meteorology      
آمار در چشمپزشکی    statistics in ophthalmology      
آمار در صنعت داروسازی    statistics in pharmaceutical industry      
آمار در علوم سیاسی    statistics in political science      
آمار در روانشناسی    statistics in psychology      
آمار در جامعهشناسی    statistics in sociology      
آمار در ورزش    statistics in sports      
آمار در ایمنی وسائط نقلیه    statistics in vehicle safety      
آمارههای فرادادهای    statistics metadata      
آماره جنایی دادگستری    statistics of criminal justice      
آمار زلزلهها    statistics of earthquakes      
آمار درآمد    statistics of income      
آمار برای مدیریت مخاطره    statistics of risk management      
آمارههای شکل    statistics of shape      
توزیع پایا    steady distribution      
وضعیت پایا    steady state      
آماره استیل    Steel statistic      
اثر استاین    Stein effect      
برآوردگر استاین    Stein estimator      
اتحاد استاین    Stein identity      
روش استاین    Stein's method      
فراوانترین مقدار استاینر    Steiner's most frequent value      
نمایش ساقه و برگ    stem-and-leaf display      
تابع پلّهای    step function      
روش گامبهپس    step-down method      
خوشهبندی گاماندازهای    step-size clustering      
روش گامبهپیش    step-up method      
رگرسیون گامبهگام    stepwise regression      
روشهای بازنمونهگیری گامبهگام    stepwise resampling methods      
سهبُعدنگار    stereogram      
سهبُعدیشناسی    stereology      
کسر استیلتیس    Stieltjes fraction      
انتگرال استیلتیس    Stieltjes integral      
توزیع استرلینگ    Stirling distribution      
ماتریس استرلینگ    Stirling matrix      
عدد استرلینگ    Stirling number      
فرمول استرلینگ    Stirling's formula      
تقریب تصادفی    stochastic approximation      
قاعده زنجیری تصادفی    stochastic chain rule      
مدلِ بخشیِ تصادفی    stochastic compartment model      
پیچیدگی تصادفی    stochastic complexity      
کنترل تصادفی    stochastic control      
همگرایی تصادفی    stochastic convergence      
کوتاهسازی تصادفی    stochastic curtailment      
جمعیتشناسی تصادفی    stochastic demography      
معادلات دیفرانسیل تصادفی    stochastic differential equations      
غلبه تصادفی    stochastic domination      
معادله تصادفی    stochastic equation      
از کار افتادگی تصادفی    stochastic failure      
بازی تصادفی    stochastic game      
آبشناسی تصادفی    stochastic hydrology      
استقلال تصادفی    stochastic independence      
انتگرال تصادفی    stochastic integral      
ماتریس تصادفی    stochastic matrix      
مکانیک تصادفی    stochastic mechanics      
مدل تصادفی    stochastic model      
1. ترتیب تصادفی 2. مرتب کردن تصادفی    stochastic ordering      
نظریه پَرشیدگی تصادفی    stochastic perturbation theory      
مدل جمعیتی تصادفی    stochastic population model      
مسئله تصادفی    stochastic problem      
فرایند تصادفی    stochastic process      
مدل برنامهریزی تصادفی    stochastic programming model      
مدل رگرسیونی تصادفی    stochastic regression model      
نظریه مخاطره تصادفی    stochastic risk theory      
متغیّر تصادفی    stochastic variable      
مجموعه مرجع به طور تصادفی بسته    stochastically closed reference set      
متغیّر به طور تصادفی بزرگتر    stochastically larger variable      
به طور تصادفی یکنوا    stochastically monotone      
شاخص بهای بازار سهام    stock market price index      
ملاک ردّ استون    Stone's rejection criterion      
توزیع متوقف    stopped distribution      
مجموعمتوقف    stopped-sum      
توزیع توقف    stopping distribution      
عدد توقف    stopping number      
قاعده توقف    stopping rule      
زمان توقف    stopping time      
نظریه انبارش    storage theory      
1. طبقهها 2. لایهها    strata      
نمودار چندلایه    strata chart      
راهبرد    strategy      
طبقهبندی    stratification      
طرح طبقهبندی شده    stratified design      
نمونهگیری چندمرحلهای طبقهبندی شده    stratified multistage sampling      
نمونهگیری طبقهبندی شده    stratified sampling      
عامل طبقهبندیکننده    stratifier      
طبقه    stratum      
قرعهکشی    straw poll      
1. قوّت 2. مقاومت    strength      
قوّت طرح نمونهگیری    strength of a sampling plan      
قوّت آزمون    strength of a test      
مدل تنش و مقاومت    stress-strength model      
سختگیرانه    stringent      
نوار    strip      
کرتهای نواری    strip plots      
نمونهگیری نواری    strip sampling      
همگرایی قوی    strong convergence      
قانون قوی اعداد بزرگ    strong law of large numbers      
نظریه قوی نمره واقعی    strong true-score theory      
رده قویاً ارگودیک    strongly ergodic class      
تابع قویاً اندازهپذیر    strongly measurable function      
توزیع ساختاری    structural distribution      
مدل معادله ساختاری    structural equation model      
برآورد ساختاری    structural estimation      
استنباط ساختاری    structural inference      
مدل ساختاری    structural model      
پارامتر ساختاری    structural parameter      
پیشگویی ساختاری    structural prediction      
احتمال ساختاری    structural probability      
رگرسیون ساختاری    structural regression      
صفرهای ساختاری    structural zeros      
ساختارگرا    structuralist      
تابع ساختار    structure function      
ماتریس باساختار    structured matrix      
آزمون استوارت-ماکْسوِل    Stuart-Maxwell test      
توزیع استیودنت    Student distribution      
آزمون tی استیودنت    Student's t-test      
استیودنتیدن    Studentization      
تابع مشخصه تجربی استیودنتیده    Studentized empirical characteristic function      
انحراف کرانگین استیودنتیده    Studentized extreme deviate      
توزیع ماکسیمال استیودنتیده    Studentized maximal distribution      
دامنه تغییرات استیودنتیده    Studentized range      
مانده استیودنتیده    Studentized residual      
قاعده استورجس    Sturges' rule      
توزیع پواسون بریدهبریده    stuttering Poisson distribution      
دادههای زیرمتعادل    sub-balanced data      
زیرجمعی    subadditive      
تابع زیرجمعی    subadditive function      
نمودار رویه تقسیم شده    subdivided-surface chart      
توزیع زیرنمایی    subexponential distribution      
هموارسازی آماری جزئی    subgraduation      
زیرگروه    subgroup      
آزمون زیرفرض    subhypothesis testing      
آزمودنی    subject      
احتمال ذهنی    subjective probability      
تصادفی بودن ذهنی    subjective randomness      
ذهنیگرا    subjectivist      
زیرمیانگین    submean      
زیرنرمال    subnormal      
پراکنش زیرنرمال    subnormal dispersion      
زیرنمونه    subsample      
زیرنمونهگیری    subsampling      
گروه جایگشتها    substitution group      
تابع زیربقا    subsurvival function      
گردش موفقیتها    success run      
توالی    succession      
تفاضل پیاپی    successive difference      
خَلَف    successor      
لم سوداکوف    Sudakov's lemma      
بسندگی    sufficiency      
بسنده    sufficient      
شرط بسنده    sufficient condition      
برآورد بسنده    sufficient estimation      
اِفراز بسنده    sufficient partition      
آماره بسنده    sufficient statistic      
آزمون مقیاس سوخاتمه    Sukhatme scale test      
مجموع    sum      
مجموع پیشامدها    sum of events      
نمونهگیری در مجموع سهمیهای    sum-quota sampling      
توزیع سریهای توانی مجموعمتقارن    sum-symmetric power series distribution      
مجموعپذیری    summability      
جمعوند    summand      
خلاصه    summary      
مجموعیابی    summation      
نمودار خورشیدی    sun chart      
فرمول ساندبرگ    Sundberg formula      
اَبَربیزی    super-Bayesian      
زبَرجمعی    superadditive      
اَبَرکارآ    superefficiency      
برترین عدد شاخص    superlative index number      
زبَرمارتینگل    supermartingale      
پراکنش زبَرنرمال    supernormal dispersion      
اَبَرجامعه    superpopulation      
مدل اَبَرجامعهای    superpopulation model      
طرح فوق اشباع    supersaturated design      
ردهبندی راهنماییده    supervised classification      
تعادل تکمیلی    supplemented balance      
1. تکیهگاه (نظریه توزیع) 2. پشتیبانی (استنباط آماری)    support      
تکیهگاه تابع    support of a function      
ماشین بردارتکیهگاه    support vector machine      
قضیه اَبَرصفحه پشتیبان    supporting hyperplane theorem      
فرونشانی    suppression      
متغیّر فرونشان    suppressor variable      
نُرم سوپریمم    supremum norm      
قضیه سوپریمم    supremum theorem      
پیشامد حتمی    sure event      
رویه    surface      
شاخص شگفتی    surprise index      
جانشین    surrogate      
پاسخ جانشین    surrogate response      
نظارت    surveillance      
1. بررسی 2. پیمایش 3. آمارگیری    survey      
تحقیق پیمایشی    survey research      
نمونهگیری پیمایشی    survey sampling      
آمارشناس بررسی نمونهای    survey statistician      
بررسی مبتنی بر سنجش از دور    survey using remote sensing      
تحلیل بقا    survival analysis      
مشاهده مشکوک    suspect observation      
فاصله سووین-فو    Swain-Fu distance      
برونبری    swamping      
روفتن    sweep      
ترفند    swindle      
نَوْژَنده (اثرکننده، کسی یا چیزی که سبب میشود مر حصول امری را (ناظمالاطباء).)    swing      
طرح برگشتی    switch-back design      
1. تبدّلی 2. راهگزینی    switching      
رگرسیون تبدّلی    switching regression      
قاعده راهگزینی    switching rule      
ماتریس سیلوِستر    Sylvester matrix      
نماد    symbol      
حسابان نمادی    symbolic calculus      
پراچوبخط نمادی    symbolic scattally      
تفاضل متقارن    symmetric difference      
تابع متقارن    symmetric function      
میانگین متقارن    symmetric mean      
سانسور کردن متقارن    symmetrical censoring      
آزمون تقارن    symmetry test      
همکُنشی    synergism      
برآورد ترکیبی    synthetic estimation      
برآوردگر ترکیبی    synthetic estimator      
1. سیستم 2. دستگاه 3. سامانه 4. منظومه 5. نظام    system      
دستگاه خمهای فراوانی    system of frequency curves      
دستگاه رویههای فراوانی    system of frequency surfaces      
قابلیت اعتماد سیستم    system reliability      
سیستماتیک    systematic      
طرح سیستماتیک    systematic design      
نمونهگیری سیستماتیک    systematic sampling      
تحلیل سیستمها در بومشناسی    systems analysis in ecology      
آزمون شروتر برای همواریانسی    Szroeter's test of homoscedasticity     



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ سه شنبه ششم مهر 1389 توسط soleymani
 ۲۶تا 28 آبان؛ کنگره راینولوژی و جراحی پلاستیک صورت برگزار می‌شود
خبرگزاری ایسنا - 21/6/1389

دومین کنگره راینولوژی و جراحی پلاستیک صورت از 26 تا 28 آبان در هتل المپیک برگزار می‌شود.

به گزارش خبرنگار «بهداشت و درمان» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، دکتر محسن نراقی - رییس انجمن تحقیقات راینولوژی ایران و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران- درباره دومین کنگره خاورمیانه‌ای راینولوژی و جراحی پلاستیک گفت: کنگره دو سال قبل به عنوان بی‌سابقه‌ترین کنگره کشور مطرح شد. کنگره سال جاری نیز از این ویژگی برخوردار است و اولین کنگره‌ای است که به صورت رسمی توانسته است تحت گرنت آکادمی جراحان پلاستیک اروپا برگزار شود که این رویداد جالب است چون کشور ما با محدودیت‌هایی روبروست.



وی افزود: در این کنگره معتبرترین استادان راینوپلاستی سخنرانی می‌کنند که از جمله آنان می‌توان به استادان ایالت‌های مختلف آمریکا و اعضای آکادمی جراحان پلاستیک اروپا اشاره کرد. بنابراین مانند کنگره پیشین تعداد زیادی شرکت کننده در این رویداد علمی حضور می‌یابند.



نراقی در ادامه گفت: در کنگره پیشین اساتید 26 کشور جهان شرکت کردند و برای شرکت در کنگره دوم نیز تاکنون تعداد زیادی ثبت نام کرده‌اند. در کنگره پیشین علاوه بر استادان صاحب‌نام از کشورهای دورافتاده‌ای مانند برزیل نیز برای شرکت در آن ثبت نام کرده بودند که این امر نشان دهنده سطح بالای علمی این نشست علمی بود.



رییس انجمن تحقیقات راینولوژی ایران تاکید کرد: در کنگره آبان ماه جدیدترین مباحث و مسایل دنیای علم جراحی پلاستیک صورت و راینولوژی مطرح می‌شود که بحث پیوند صورت از جمله آنهاست. این عمل جراحی حدود چند سال است که در رسانه‌های دنیا مطرح شده و برای نخستین بار در سال 2005 در فرانسه انجام شد و 80 درصد صورت یک فرد که از بین رفته بود، بازسازی شد.

نراقی درباره عمل پیوند صورت اظهار کرد: این عمل جراحی فقط در کشورهایی چون فرانسه، اسپانیا، آمریکا و چین انجام شده است و موارد تحت عمل قرار گرفته نیز انگشت شمار بوده‌اند. این عمل جراحی به دلایل متعددی دشوار است اما با توجه به آن که در ایران جراحان حاذقی وجود دارند می‌توانیم جزو کشورهایی باشیم که این عمل جراحی را انجام می‌دهیم.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره علل نیاز به انجام جراحی پیوند صورت در ایران گفت: در ایران 8 سال جنگ تحمیلی جریان داشت که این جنگ مجروحانی با آسیب‌های زیاد به همراه داشت که برخی از آنها تحت 20 عمل جراحی صورت قرار گرفتند که موفقیت چندانی نداشت. علاوه بر آن در کشور ما هر ساله حوادث جاده‌ای، قربانیان زیادی می‌گیرد که یکی از اعضای آسیب دیده مجروحان، صورت آنان است. آنان نه تنها از نظر جسمی صدمه می‌بینند بلکه با توجه به آن که صورت مرکز هویت افراد است این مجروحان دچار صدمات روانی نیز می‌شوند.



وی افزود: برخی از کشورهای همسایه ایران وضعیت ناآرامی دارند. به عنوان نمونه در کشورهایی مانند عراق بمب گذاریهای مختلفی صورت می‌گیرد که اینگونه اقدامات موجب مجروح شدن تعدادی می‌شود که برخی از آنان برای درمان به ایران اعزام می‌شوند.



نراقی در زمینه امکان انجام جراحی پیوند صورت در ایران تاکید کرد: این کار در ایران امکانپذیر است چرا که دانش لازم، فناوری مورد نیاز و جراحان زبردست در ایران وجود دارد اما مسئله‌ای که در بحث پیوند صورت اهمیت دارد کار گروهی است به گونه‌ای که 12 متخصص و فوق تخصص در یک تیم پیوند صورت باید حضور داشته باشند و هماهنگی آنان بسیار مشکل است. بنابراین اگر دولت و سازمان‌های مختلف در این زمینه همکاری‌های لازم را بکنند، عمل پیوند صورت در ایران امکانپذیر است بنابراین امیدواریم که بتوانیم وارد فاز اجرایی این عمل شویم تا بتوانیم خود را به عنوان قطبی در جراحی پیوند صورت در خاورمیانه تبدیل کنیم.

وی با بیان اینکه انجام این عمل جراحی نیازمند تدوین برنامه‌های مفصلی است، اظهار کرد: ممکن است تدوین این برنامه چندین ماه به طول بیانجامد، چرا که باید نقایص بیمار به دقت مورد ارزیابی قرار گیرد چون بیمارانی که تحت این عمل جراحی قرار می‌گیرند نه تنها پوست بلکه عضلات زیر پوست، استخوان‌ها و اعصاب آنها درگیر می‌شود که باید بازسازی شود.

نراقی با بیان اینکه انجام عمل پیوند صورت از یک فرد مرگ مغزی امکان پذیر است، گفت: بافت‌هایی از صورت یک فرد مرگ مغزی شده جدا و به بیمار پیوند زده می‌شود. این پیوند باید به صورتی انجام شود که عروق ریز به دقت به یکدیگر پیوند زده شوند تا جریان خون دوباره برقرار شود بنابراین جراحانی که روی قسمت استخوانی صورت کار می‌کنند و جراحانی که روی عروق ریز کار می‌کنند در تیم جراحی پیوند صورت باید حضور داشته باشند.

وی افزود: عمل جراحی پیوند صورت امکان دارد 20 ساعت طول بکشد و بیماران پس از انجام این عمل باید مدت طولانی تحت نظر قرار گیرند و داروهای سرکوب کننده ایمنی را ماند بیماران کلیوی مصرف می‌کنند.

رییس انجمن راینولوژی ایران درباره موانع انجام عمل جراحی پیوند صورت در ایران گفت: تشکیل یک گروه منسجم در این زمینه نقش مهمی دارد بنابراین لازم است دولت و سازمان‌های مربوطه از آن حمایت کنند، چرا که حتی پیشرفته ترین بیمارستان‌های خصوصی نیز به تنهایی نمی‌توانند این عمل را انجام دهند و بیمارانی که تحت این عمل جراحی قرار می‌گیرند نیازمند تسهیلات جداگانه‌ای هستند.



وی افزود: انجام این عمل کار کاملا انسان دوستانه‌ای است، چرا که جراحانی که وقت خود را صرف این کار می‌کنند، می‌توانند چند عمل زیبایی را در همان مدت زمان انجام دهند. بنابراین وقتی که عمل پیوند صورت با چنین اهدافی صورت می‌گیرد، لازم است دولت امکانات لازم را در اختیار بگذارد. بنابراین انتظار داریم نرم افزار و سخت افزار مورد نیاز برای انجام این عمل در کنار یکدیگر فراهم شود تا بتوانیم جایگاه برجسته‌ای در زمینه انجام عمل پیوند صورت در دنیا پیدا کنیم.



نراقی در ادامه این کنفرانس را نخستین محفلی ذکر کرد که به صورت عمومی بحث جراحی عمل پیوند صورت در آن مطرح می‌شود.

در ادامه این نشست دکتر مسعود بروجردی- دبیر کنگره دوم خاورمیانه ای راینولوژی- اظهار کرد: در مذاکراتی که به صورت مقدماتی با اعضای انجمن که در دانشگاه‌های اروپایی مشغول به کار هستند انجام داده‌ایم تقریبا همه آنها اعلام امادگی کرده‌اند تا در صورت فراهم شدن عمل پیوند صورت در ایران برای انجام این کار به کشورمان بیایند.



وی درباره آمار موجود درباره افراد مورد نیاز به عمل پیوند صورت گفت: آمار مشخصی در این زمینه وجود ندارد اما هنگام برگزاری کنگره‌ها بیماران مراجعه می‌کنند. در حال حاضر در عراق و افغانستان نیز بیماران بیشماری در این زمینه وجود دارند این در حالی است که مشکل روسای گرو‌ه‌های جراحی پیوند صورت در کشورهای آمریکایی و اروپایی، کمبود بیمار است.

در بخش دیگری از این نشست نراقی در زمینه هزینه‌های عمل پیوند صورت با توجه به وضعیت بیمه‌ای بیماران در ایران اظهار کرد: این مورد دقیقا مسئله‌ای است که حمایت دولت را می‌طلبد البته امکان دارد جراحانی که این کار را انجام می‌دهند داوطلبانه به این عمل مبادرت بورزند اما هزینه‌های بیمارستانی و مراقبتی زیادی این عمل برای بیمار دارد و داروهای آن‌ها نیز گران قیمت است. در این شرایط اگر دولت بتواند قسمتی از این بار را بر عهده بگیرد می‌توانیم به صورت داوطلبانه و با هماهنگ کردن تیمی از متخصصان این عمل را در ایران انجام دهیم.

وی اضافه کرد: در انواع دیگر جراحی پلاستیک صورت تغییراتی در بافت‌های برداشته شده انجام می‌شود سپس روی پوست بیمار قرار داده می‌شود اما در عمل پیوند صورت عضو دهنده بدون هیچ گونه تغییری در بافت صورت گیرنده گذاشته می‌شود که این کار نتایج بهتری را به همراه دارد البته صورتی که در نتیجه این عمل ساخته می‌شود مقداری با صورت قبلی فرد تفاوت دارد اما چون بیمار مدتی صورت نامناسبی داشته است صورت جدید را می پذیرد البته در برداشتن بافت‌ها به جنس دهنده و گیرنده توجه می‌شود چون آنان باید همجنس باشند.

وی ایمونولوژیست، داخلی، فیزیوتراپ، روانشناس، انکولوژیست را برخی از تخصص‌هایی ذکر کرد که در عمل جراحی پیوند صورت دخیل هستند چرا که علاوه بر تغییرات فیزیکی باید به باز توانی و مسائل روانی بیمار توجه کرد.



رییس انجمن راینولوژی ایران درباره مسائل حقوقی عمل پیوند صورت اظهار کرد: پس از انجام اولین عمل در سال 2005 در فرانسه چنین مسائلی مطرح شد اما به مرور با مورد قبول قرار گرفتن این روش در دنیا این موضوع کمرنگ تر شده است. از سوی دیگر اگر بتوان داروهای سرکوب کننده ایمنی را کمتر مصرف کرد عوارض این عمل نیز کاهش می‌یابد.

نراقی درباره مدت زمان لازم برای بهبود بیمار پس از عمل گفت: شش ماه اول پس از عمل، مراقبت‌های خیلی دقیقی از بیمار صورت می‌گیرد و تا چند سال نیز بیمار تحت نظر است تا به مرور بافت‌ها عملکرد لازم را پیدا کنند.



این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره احتمال بی‌اثر بودن عمل پیوند صورت گفت: تنها عملی که در چین انجام شد به فوت بیمار انجامید. بنابراین لازم است آزمایشات و محاسبات لازم به طور دقیق پیش از عمل انجام شود تا احتمال ناموفق بودن پیوند صورت کاهش یابد.

وی درباره امکان سفر بیماران عراقی و افغانی به ایران برای انجام عمل جراحی پیوند صورت با توجه به زمان بر بودن دوره درمان این عمل اظهار کرد: ایران به عنوان یک پایگاه در منطقه مطرح است و کشورهای همسایه راحت‌تر می‌توانند به ایران تردد کنند تا برای انجام این عمل به یک کشور دور سفر کنند.



رییس انجمن تحقیقات راینولوژی ایران با بیان اینکه جدیدترین روشهای جراحی پلاستیک صورت در دومین کنگره مطرح می‌شود، گفت: روشهای غیر جراحی در پلاستیک صورت از جمله این روشهاست. در واقع در حال حاضر با بهبود شاخص‌های بهداشتی و سطح زندگی، طول عمر افراد افزایش یافته است و افرادی که به سنین بالا می‌رسند تمایل دارند ظاهر جوان خود را حفظ کنند.



وی افزود: سالهای زیادی است که به منظور جوان سازی پوست عمل جراحی انجام می‌شود اما در چند سال اخیر روشهای غیر جراحی افزایش یافته است که شامل بوتاکس و استفاده از مواد پر کننده (فیلر) می‌شود.

این عضو دانشگاه علوم پزشکی تهران تاکید کرد: اگر این روشها به صورت صحیحی اجرا شود بیماران می‌توانند راحت‌تر به چهره جوان‌تری دست یابند. البته اعمال این روشها باید از سوی افراد بسیار متخصص انجام شود اما متاسفانه برخی افراد بوتاکس و فیلر را کاری سطحی تلقی می‌کنند بنابراین برخی از غیر پزشکان نیز اقدام به انجام این کار می‌کنند که در برخی موارد عوارضی را در پی دارد.



وی افزود: در کنگره دوم به صورت فشرده نحوه استفاده صحیح از این روشها آموزش داده می‌شود. در آمار دهه قبل رتبه جراحی پلاستیک بینی شش بود اما در آمار کنونی در بین شش جراحی اول این عمل حضور ندارد. این در حالی است که هنوز در کشور ما رایج ترین جراحی پلاستیک، عمل بینی است.

نراقی تاکید کرد: اگر بتوانیم درصد جراحی‌ها را کمتر و به روش‌های غیر جراحی تبدیل کنیم سهم زیادی از اتاق‌های عمل و امکانات بهداشتی و درمانی که صرف جراحی پلاستیک – که برخی از آنها غیر ضروری است - می‌شود می‌تواند به جراحی‌های دیگر اختصاص یابد.

رییس انجمن تحقیقات راینولوژی ایران با تاکید بر ضرورت آگاهی دهی به مردم درباره عوارض جراحی‌های پلاستیک غیر ضروری گفت: با توجه به تقاضای زیاد انجام عمل جراحی پلاستیک بینی در ایران گاهی اوقات افراد به افراد فاقد تخصص‌های لازم مراجعه می‌کنند که همین اقدام ممکن است باعث ایجاد عوارضی در بینی آنها شود.



وی در ادامه تاکید کرد: با توجه به بحث case selection پزشک باید از بین افرادی که برای انجام عمل جراحی زیبایی بینی به او مراجعه می‌کنند پس از انجام معاینات، افرادی را برای عمل انتخاب کند که واقعا به آن نیاز دارند. از سوی دیگر بیمار باید پزشک خود را انتخاب کند چرا که انتخاب صحیح او باعث کاهش عوارض می‌شود.

نراقی افزود: اقدامات تشخیصی دقیق پیش از عمل جراحی بینی ضرورت دارد و پزشک باید میزان سلامت بینی را با انجام آزمایش‌هایی مانند تست عبور جریان هوا از بینی بررسی کند. از سوی دیگر در حال حاضر به وجود آمدن تناسب در بینی به جای کوچک کردن آن اهمیت پیدا کرده است به گونه‌ای که سلامت بینی حفظ شود. این روش جدید که ترکیبی از حفظ سلامت و تناسب بینی است به عنوان روش تقویتی شناخته می‌شود.

وی درباره علت رواج این روش اظهار کرد: بیمارانی که سالهای پیش تحت عمل جراحی پلاستیک بینی قرار گرفته بودند به مرور دچار عوارضی شدند چرا که بافت‌های زیادی از بینی آنها خارج شده بود بنابراین تصمیم گرفته شده است که بینی با حداقل دستکاری به تناسب لازم دست یابد.



نراقی ترمیم بینی‌های آسیب دیده را یکی دیگر از مباحث کنگره برشمرد و گفت: مسائل داخلی بینی قسمت مهمی از علم راینولوژی است و بسیاری از تومورهای داخل بینی و قاعده جمجمه با روشهای اندوسکوپیک درمان می‌شوند البته در حال حاضر تومورهای قسمت‌های پایین مغز نیز با این روش قابل درمان است.



در ادامه این مراسم دکتر مسعود بروجردی - دبیر کنگره دوم- اظهار کرد: از 26 تا 28 آبان ماه دومین کنگره راینولوژی و جراحی پلاستیک صورت و سومین سمپوزیوم تازه‌های پرستاری در بیماری‌های گوش، گلو، بینی و جراحی پلاستیک با حضور جمعی از استادان عالی رتبه برگزار می‌شود. در واقع این کنگره سومین همکاری مشترک انجمن راینولوژی ایران و دانشگاه علوم پزشکی تهران در زمینه برگزاری کنگره‌های بین‌المللی است.

وی افزود: کیفیت برگزاری برنامه های آموزشی با استانداردهای بین المللی از سوی این انجمن به گونه‌ای بوده است که انجمن راینولوژی اروپا و آکادمی جراحان پلاستیک صورت اروپا کمی پیش از پایان سال 2009 و برای مشارکت علمی و اجرایی در این کنگره اعلام همکاری کردند.

دبیر کنگره دوم با اشاره به سمپوزیوم تازه‌های پرستاری در بیماری‌های گوش، گلو، بینی و جراحی پلاستیک، گفت: در سال‌های گذشته کمتر به نیازهای علمی و عملی پرستاران توجه شده است، اما با برگزاری این سمپوزیوم قصد داریم در پیشرفت جامعه پزشکی گام مهمی برداریم، چرا که رشد دانش مهارت پزشکان در کنار رشد مهارت پرستاران و کادر درمانی معنای بیشتری می‌یابد.

برجرودی با اشاره به اهداف انجمن راینولوژی، گفت: در این انجمن علاوه بر برگزاری برنامه‌های آموزشی تلاش کرده ایم به موضوعات مورد نیاز پزشکان داخلی و منطقه‌ای توجه کنیم. در این جهت علاوه بر انتشار برخی کتاب‌های تخصصی قصد داریم، نخستین مرجع گوش، گلو و بینی را در روز برگزاری کنگره رونمایی کنیم که به صورت رایگان در اختیار مردم از طریق اینترنت قرار می گیرد.

در ادامه این نشست خورشید وسکویی ــ مدیر کل پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران و رییس سومین سمپوزیوم گوش، گلو و بینی - درباره سومین سمپوزیوم پرستاری در کنگره راینولوژی اظهار کرد: در این سمپوزیوم قصد داریم رویکردهایی را پیگیری کنیم که با نیاز پرستاران و بیماران مطابقت داشته باشد. با توجه به اینکه بنا به نظر وزارت بهداشت طرح مراقبت پرستاری با محوریت گوش، حلق و بینی ارائه می‌دهیم قصد الگوسازی برای پرستاران را داریم.

وی با اشاره به شرکت کنندگان این سمپوزیوم اظهار کرد: گروهی صد نفره را از دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور انتخاب کرده‌ایم که حضور آنان در سمپوزیوم رایگان است اما گروه دوم متقاضیان شرکت در این برنامه هستند که از طریق ثبت نام در این گردهمایی علمی حضور می‌یابند.در واقع هدف ما از برگزاری این سمپوزیوم آن است که در پایان این برنامه از پرستاران شرکت کننده برای آموزش سایر پرستاران کمک بگیریم.

وسکویی در پایان آشناسازی پرستاران شرکت کننده با تحقیقات انجام شده را یکی دیگر از اهداف برگزاری این سمپوزیوم ذکر کرد و گفت: در پایان برگزاری این برنامه نیازسنجی پژوهشی انجام می‌دهیم. در واقع هدف ما افزایش مهارت مراقبتی پرستاران است، چرا که برخی از روند درمان در منزل بیماران انجام می‌شود بنابراین لازم است پرستار آموزشی به بیماران بدهد. بنابراین به خدماتی پرداخته می‌شود که صرفا پرستار آنان را می‌تواند انجام دهد اما تاکنون انجام نمی‌شده یا به دلایل مختلف مورد غفلت قرار می‌گرفته است.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و یکم شهریور 1389 توسط soleymani
با حضور محققانی از 43 کشور جهان یازدهمین کنگره بین‌المللی تحقیقاتی رویان برگزار می‌شود
خبرگزاری ایسنا - 21/6/1389

یازدهمین دوره کنگره بین‌المللی تحقیقات پزشکی تولیدمثل «رویان»، ششمین دوره کنگره بین‌المللی سلول‌های بنیادی «رویان» و پنجمین سمپوزیوم پرستاری و مامایی در پزشکی تولید مثل، 24 تا 26 شهریور ماه جاری به همت پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی با حضور محققان داخلی و خارجی از 43 کشور جهان برگزار می‌شود.

به گزارش خبرنگار «پژوهشی» خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، ‌دکتر ناصر اقدمی، دبیر علمی یازدهمین کنگره بین‌المللی تحقیقاتی رویان در نشستی با خبرنگاران با اشاره به افزایش نوآوری و کارآیی این کنگره نسبت به دوره‌های گذشته اظهار کرد: در بخش‌های ناباروری زنان و مردان، غدد، تقویت ساختارهای ژنتیکی و استفاده از تکنیک‌هایی مانند «PGD»، سلامت بهداشت ناباروری و اپیدمیولوژی، جنین شناسی، ایمونولوژی و بخش‌های اخلاقی در ناباروری نوآوری‌های بسیاری در این دوره از جشنواره وجود دارد و شاهد ارائه اطلاعات جدید در این زمینه‌ها هستیم.

وی افزود: در حوزه سلول‌های بنیادی سال گذشته بر روی زیست شناسی سلول‌های بنیادی تاکید بیشتری صورت می‌گرفت، اما امسال به حوزه‌های بالینی سلول‌های بنیادی هم توجه بسیاری شد.

اقدمی با بیان این که افزایش دو برابری تعداد مدعوین و سخنرانان خارجی در این کنگره به دلیل برگزاری مستمر آن از سال‌های گذشته تاکنون بوده است، تصریح کرد: امسال تعداد مدعوین خارجی در بخش ریپورداکتیو از هشت نفر در سال گذشته به 22 نفر افزایش پیدا کرده که در کنار 22 مدعو ایرانی در این بخش از کنگره، سخنرانی خواهند کرد.

دبیر علمی یازدهمین دوره کنگره بین‌المللی رویان اضافه کرد: امسال در گروه سلول‌های بنیادی نیز 12 مدعو خارجی سخنرانی خواهند کرد که به نسبت سال گذشته که هشت مدعو حضور داشته‌اند پیشرفت مناسبی داشته‌ایم، در مجموع 153 سخنرانی در دو کنگره مذکور خواهیم داشت که از این میان مدعوین 72 سخنرانی خارجی و 81 سخنرانی داخلی، هر کدام موضوعات و اطلاعات جدیدی را ارائه خواهند داد.

وی با تاکید بر این که انتخاب سخنرانان یازدهمین دوره کنگره بین‌المللی «رویان» بر اساس ضوابط و قوانین خاصی صورت می‌گیرد، خاطرنشان کرد: جهش و افزایش 5/2 برابری تعداد مقالات پذیرفته شده یکی دیگر از نوآوری‌ها و پیشرفت‌های این کنگره است، به گونه‌ای که سال گذشته حدود 200 مقاله را به صورت خلاصه پذیرفته‌ایم، این در حالی است که امسال 483 مقاله توسط سایت پذیرفته شدند که از این میان 196 مقاله را به صورت اورال پذیرفته‌ایم.

وی با بیان این که اورال‌های پذیرفته شده شامل 166 مقاله خارجی و 30 مقاله داخلی است، ‌گفت: 207 پوستر نیز تا کنون پذیرفته شده‌اند، برخلاف سال‌های گذشته که افراد ارائه دهنده پوستر باید خود در کنگره شرکت و پوسترشان را نصب و ارائه می‌کردند‌، امسال ارائه پوسترها به صورت الکترونیکی بوده و حتی کسانی هم که نمی‌توانند در کنگره حضور داشته باشند، می‌توانند به صورت آنلاین پوستر خود را در سایت بارگذاری و به سوالات بازدیدکنندگان پاسخ دهند.

اقدمی با اشاره به این‌که شرکت کنندگان در این کنگره حدود دو هزار نفر خواهند بود، عنوان کرد: ویژگی دیگر یازدهمین کنگره، برگزاری پیش کنگره‌هایی در زمینه سلول‌های بنیادی و ایمپلنتیشن است تا در روز کنگره که مدعوین به مقدمه و پیشینه یافته جدید خود نمی‌پردازند، شرکت کنندگان بتوانند با این پیش کنگره‌ها بهتر مطالب و سخنان مدعوین را فرا گیرند.

دبیر علمی یازدهمین کنگره بین‌المللی رویان با بیان اینکه نتایج این پیش کنگره‌ها با جلساتی که با پیشکسوتان و فعالان در این زمینه برگزار می‌کنیم به صورت پروتکل برای استفاده در کشور ارائه می‌شوند، اظهار کرد: افزایش تعداد کارگاه‌های آموزشی به حدود 7 کارگاه آموزشی و افزایش تعداد امتیازهای بازآموزی این کنگره‌ها از سوی معاونت علمی و فناوری رییس جمهور از تغییرات این دوره از کنگره بین‌المللی رویان نسبت به سال‌های گذشته است، به گونه‌ای که 5/14 امتیاز به متخصصین اورولوژی(زنان و زایمان) و 25/15 امتیاز به گروه سلول‌های بنیادی تعلق می‌گیرد.

وی در پایان اظهار کرد: نمایشگاه بزرگی به وسعت بیش از 550 متر مربع در کنار کنگره برگزار می‌شود و حدود 40 شرکت در آن محصولات خود را در زمینه‌های داروسازی و تجهیزات پزشکی ارائه می‌کنند.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و یکم شهریور 1389 توسط soleymani
 

دانستنی هایی در مورد منشور کورش

خبرگزاری ایرنا - 21/6/1389
تهران- منشور حقوق بشر يا استوانه کورش، لوحي از گل پخته است که در سال 538 پيش از ميلاد مسيح به فرمان کورش دوم هخامنشي و بنيانگذار سلسله هخامنشي نگاشته شده است.

به گزارش روزیکشنبه گروه فرهنگی ایرنا، در سال 1258 خورشیدی، بدنبال کاوش‌های گروهی انگلیسی در معبد بزرگ اسـگیلـه نیایشگاه مـردوک، خدای بزرگ بابلی در شهر باستانی بـابـل در میاندورود (بین‌النهرین) استوانه‌ای از گل پخته بدست باستان‌شناسی به نام 'هرمز رسـام' پیدا شد.
بررسی‌های نخستین نشان می‌داد که گرداگرد این استوانه گـلین را نوشته‌هایی به خط و زبان اکدی (بابلی نو) دربرگرفته است که گمان می‌رفت نبشته‌ای از فرمانروایان آشور و بابـل باشد.
اما بررسی‌های بیشتری که پس از گرته‌برداری و آوانویسی و ترجمه آن انجام شد، نشان داد که این نبشته در سال 538 پیش از میلاد به فرمان کورش بزرگ هخامنشی و به هنگام ورود به شهر بابل نوشته شده است.
جنس این استوانه از گل رس است. 5/22 سانتی‌متر طول و 11 سانتی‌متر عرض دارد و دور تا دور آن 45 سطر به جز بخش‌های تخریب‌شده به خط و زبان اکدی (بابلی نو) نوشته شده ‌است.
شکل ظاهری این فرمان که از زمان نگارش آن تا به امروز 2550 سال می‌گذرد، به مانند استوانه‌ای دیده می‌شود که میانه آن قطورتر از دو طرف آن است. انتشار و ثبت فرمان‌ها و یادمان‌های رسمی بر روی استوانه گلین و نیز بر روی لوحه‌های مسطح، از سابقه‌ای دیرین در ایران و میاندورود برخوردار بوده که شکل استوانه‌ای آن نسبت به سایر اشکال، پایداری و دوام بیشتری داشته است.
بدون شک این فرمان در نسخه‌های متعددی برای ارسال به نواحی گوناگون تحت فرماندهی امپراتوری ایران نوشته شده که امروز تنها یکی از آنها بدست آمده است.
استوانه کورش آسیب‌هایی جدی به خود دیده است؛ بسیاری از سطرهای آن از بین رفته و یا بر اثر فرسودگی بیش از اندازه قابل خواندن نیستند. نبشته‌های بخش‌های آسیب‌دیده را تنها با توجه به اندازه فضای خالی و برخی حروف باقی مانده در آن می‌توان تا حدودی بازسازی کرد.
فرمان کورش بزرگ از زمان پیدایش تا به امروز بارها ترجمه و ویرایش و پژوهش شده است. پیش از همه، کاشـف رمز خط میخی فارسی باستان یعنی 'هنری کرِسویک راولینسون' در سال 1880 میلادی و بعدها ف. ویسباخ 1890، گ. ریختر 1952، آ. اوپنهایم 1955، و. ایلرز 1974، ج. هارماتا 1974، پ. بـرگـر 1975، ا. کـورت 1983، پ. لوکوک 1999 و بسیاری دیگر آنرا تکرار و کامل‌تر کردند.
کورش بنیانگذار سلسله هخامنشیان، پس از تسخیر بابل، بر تخت پادشاهی نشست و ادیان بومی را آزاد اعلام کرد.
برای جلب محبت مردم میانرودان (بین‌النهرین)، مردوک که بزرگترین خدای بابل بود را به رسمیت شناخته، او را نیایش کرد و سپاس گفت.
او هیچ گروه انسانی را به بردگی نگرفت و سپاهیانش را از تجاوز به مال و جان رعایا بازداشت. او تمام کسانی را که به اسارت به بابل آورده شده بودند گردهم آورد و منزلگاهشان را به آنها بازگرداند.
به دستور کوروش، شرح وقایع و دستورات وی روی یک لوح استوانه‌ای سفالین نگاشته شد و در معبد مردوک قرار گرفت.
ترجمه و انتــشار فرمــان کــورش بــزرگ پــرده از نادانــسته‌های بســیار برداشت و بعنوان
'منشور آزادی' و 'نخستین منشور جهانی حقوق بشر' شهرتی عالمگیر یافت؛ نمایندگان و حقوق‌دانان کشورهای گوناگون جهان در سال 1348 خورشیدی با گردهمایی در کنار آرامگاه کورش در پاسارگاد، از او بنام نخستین بنیاد‌گذار حقوق بشر جهان یاد کردند و او را ستودند. حقوقی که انسان امروز پس از دوهزاروپانصد سال در اندیشه ایجاد و فراهم‌سازی آن افتاده است و آرزوی گسترش آن را در سر می‌پروراند.
برخی از نوشته های روی این منشور به قرار زیر است:
'ارتش بزرگ من به صلح و آرامی وارد بابل شد. نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این شهر و این سرزمین وارد آید.
من برده داری را برانداختم. به بدبختی‌های آنان پایان بخشیدم. فرمان دادم که همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و آنان را نیازارند. فرمان دادم که هیچ کس اهالی شهر را از هستی ساقط نکند. مردوک از کردار نیک من خشنود شد.
و همه پادشاهان سرزمین‌های جهان، از دریای بالا تا دریای پایین (دریای مدیترانه تا دریای فارس)، همه مردم سرزمین‌های دوردست، همه پادشاهان آموری، همه چادرنشینان، مـرا خراج گذاردند و در بابل بر من بوسه زدند.
همه مردمانی که پراکنده و آواره شده بودند را به جایگاه‌های خود برگرداندم. خانه‌های ویران آنان را آباد کردم. همه مردم را به همبستگی فرا خواندم.'
این لوح سفالین استوانه‌ای که در بخش 'ایران باستان' در موزه بریتانیا نگهداری می شد، جمعه 19 شهریورماه پس از پیگیری های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، وارد ایران شد تا به مدت 4 ماه بصورت امانت در موزه ملی ایران در معرض دید همگان قرار گیرد.
منشور کورش در جریان جشن‌های 2500 ساله شاهنشاهی ایران نیز برای چند روز به ایران آورده شد و به نمایش درآمد.
سازمان ملل متحد در سال 1971 میلادی، این منشور را به شش زبان رسمی دنیا منتشر کرد و هم اکنون نیز نسخه ‌بدلی آن بعنوان کهن‌ترین فرمان شناخته‌شده تفاهم و همزیستی ملت‌ها در ساختمان سازمان ملل متحد در نیویورک نگهداری می‌شود.
1918

ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و یکم شهریور 1389 توسط soleymani
نمایشگاه گل و گیاه محلات فردا گشایش می‌یابد
خبرگزاری ایسنا - 21/6/1389

نایب رییس اتحادیه گل و گیاه کشور از برگزاری نمایشگاه‌ جشنواره گل و گیاه درتهران و محلات به منظور ترویج مصرف گل و گیاه در کشور خبر داد.

غلامحسین سلطان محمدی در گفت‌وگو با خبرنگار کشاورزی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به نمایشگاه‌ گل و گیاه تهران، گفت: این نمایشگاه که در آن عرضه مستقیم گل و گیاه نیز انجام می‌شود در سوم آبان ماه سال جاری افتتاح شده و تا هفتم آبان ماه ادامه دارد.

وی با بیان اینکه این نمایشگاه با کمک شهرداری تهران و با مدیریت سازمان پارک ها و فضای سبز و کمک تولید کنندگان گل و گیاه کشور در پارک گفت‌وگو برگزار می‌شود، خاطرنشان کرد: هر سال در اردیبهشت ماه در پارک گفت‌وگو نمایشگاه بین المللی گل و گیاه به صورت بین المللی برگزار می‌شود که با درخواست تولید کنندگان قرار شده هر سال به غیر از این نمایشگاه دو نمایشگاه داخلی در آبان و اسفندماه در این پارک برگزار شود.

سلطان محمدی در ادامه با اشاره به اینکه نمایشگاه گل و گیاه محلات نیز فردا 22 شهریورماه افتتاح خواهد شد و تا 27 همین ماه ادامه دارد، گفت: این نمایشگاه برای بازدید عموم آزاد است ضمن اینکه جشنواره گل‌های داوودی نیز از تاریخ اول آبان در محلات شروع شده و تا نهم ادامه دارد.

وی در ادامه با اشاره به اینکه سال گذشته حدود دو میلیارد شاخه گل و گیاه در کشور تولید شد، افزود: امسال نیز به همین مقدار تولید خواهیم داشت.

سلطان محمدی با تاکید بر اینکه در کشور مشکل تولید نداریم، عمده‌ترین مشکل تولیدکنندگان این بخش را مشکل فروش دانست و افزود: در بخش تولید ابتدا باید تولیدی برای صادرات داشته باشیم ضمن اینکه باید با ایجاد نمایشگاه‌ها و جشنواره ها فرهنگ استفاده از گل و گیاه را در کشور ترویج دهیم چرا که در این نمایشگاه‌ها مردم می‌توانند این محصولات را با قیمت پایین تری تهیه کنند.

ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و یکم شهریور 1389 توسط soleymani

 

مولتی ویتامین-مینرال دیلی پلاس

مولتی ویتامین مخصوص ورزشکاران ، افراد تحت رژیم های لاغری و افرادی که دچار ضعف و خستگی زودرس می شوند .

این مولتی ویتامین بعنوان کاملترین مولتی ویتامین-مینرال موجود در بازار پزشکی ایران برای تمامی بانوان و آقایان در تمامی گروه های سنی ( بالاتر از 16 سال ) شناخته شده است . علی الخصوص افرادی که تحت رژیمهای لاغری قرار گرفته اند و برای تامین نیازهای روزانه بدن خود احتیاج به استفاده از یک مولتی ویتامین کامل دارند . این محصول ( دیلی پلاس ) دارای کلیه گروه ویتامین ها از قبیل ویتامین A ، گروه B ، ویتامین C , D , E و همچنین ویتامین K ، کلیه مینرال ها ( مواد معدنی یا ریزمغذی های ضروری برای بدن ) از قبیل زینک ( روی ) ، مس ، ید ، کروم ، منیزیم ، منگنز و ... و همچنین ترکیبات ویژه دیگری است که به هیچ وجه در هیچ مکمل مولتی ویتامین دیگری نخواهید یافت ، مثل : عصاره چای سبز ، فروکتوالیگوساکارید ، دی متیل گلایسین ، کمپلکس اسید آمینه ، و جینسینگ کره و .... .

 

این ترکیبات باعث شده افرادی که بطور مرتب ورزش می کنند ، از برنامه های رژیم لاغری استفاده می کنند و همچنین دوستانی که از ضعف و بی انرژی بودن روزانه احساس ناراحتی می کنند ، دیلی پلاس را محصولی منحصر بفرد در کمک به حفظ تعادل بدن خود بیابند .

 

 

ترکیبات ویژه دیلی پلاس

علت بی رقیب بودن محصول دیلی پلاس ، وجود برخی ترکیبات ویژه در آن است که در خیچ یک از انواع مشابه مولتی ویتامین-مینرال ها مشاهده نشده است از جمله :

- عصاره چای سبز Green Tea Extract:

سرشار از آنتی اکسیدان پلی فنولز که رادیکالهای آزاد و مضر را در بدن خنثی می کند . بر اساس تازه ترین بررسی ها، مصرف مرتب عصاره چای سبز، میزان استقامت  افراد را برای ورزش  کردن از 8 تا 24 درصد افزایش می دهد.مصرف روزانه چای سبز پوست را در مقابل مواد مخرب اکسیدان محافظت می کند .dailyplus
چای سبز قادر است جذب روده ای گلوکز و چربی را کاهش دهد و به این وسیله باعث کاهش وزن در افرادی که چای سبز مصرف می کنند شود. وزن افرادی که چای سبز به طور مرتب مصرف می کنند 10 تا 18 درصد کم تر از افرادی است که چای سبز مصرف نمی کنند . این نوشیدنی گیاهی نوعی آرام بخش نیز محسوب می آید. با نوشیدن این چای سیستم عصبی بدن شما مقاوم تر شده، آرامش اعصاب و دوری از فشارهای عصبی را برای شما به ارمغان می آورد .

از فواید دیگر چای سبز می توان به این موارد اشاره کرد: بالا بردن قدرت فکری و قابلیت تمرکز بهتر، پیشگیری از امراضی مثل آلزایمر ، درمان التهاب مفاصل ، درمان و پیشگیری از بیماری ام اس .

- دی متیل گلایسین Dimethyl Glycine (DMG):اين ماده بعضي اوقات با نامهاي ويتامين B15 یا پانژنيك اسيد به فروش مي‌رسد ( كه البته هر دو اين اسامي بي‌معني هستند) و در بين ورزشكاران طرفداران زيادي دارد،‌به خصوص فوتباليست‌ها گاهي اوقات 300 ميلي‌گرم از آن را قبل از شروع مسابقه مي‌خورند و عقيده دارند كه متابولسيم اكسيژن را افرايش داده و آمادگي روحي آنان را بيشتر مي‌كند .

-
کروم Chromium: عنصري فلزي است كه در بدن عملكردي چندگانه دارد، از جمله اينكه بدن را نسبت به انسولين حساس مي‌كند، توليد اسيدهاي چرب و كلسترول را تنظيم مي‌كند و به هضم پروتئين‌ها كمك مي‌نمايد. كمبود كروم هم چنين باعث بالا رفتن سطح كلسترول و اسيدهاي چرب در خون و كاهش متابولسيم گلوكز مي‌گردد و در حالتهاي حاد،‌ باعث صدمه ديدن سلسله اعصاب مي‌شود .

- فروکتوالیگوساکارید (FOS) : اين مولتى ويتامين به واسطه داشتن تركيبى به نام (فروکتواليگوساکاريد) باعث فعال سازى باكتريهاى مفيد دستگاه گوارش شده ، از اين رو جذب ريزمغذیها را به ميزان قابل توجهى افزايش می دهد . این ترکیب نوعی پری بیوتیک است که در علم تغذیه با عنوان هضم کننده های کمکی شناخته می شوند .

- لسیتین و سویا Soy Isoflavones: لستین موجود در سویا انرژی‌زا است و باعث کاهش خستگی‌های ذهنی می‌گردد. از انباشتگی کلسترول در بدن جلوگیری می‌کند. لستین باعث امولسیون شدن کلسترول در رگ‌ها می‌شود و از سخت شدن دیواره آنها جلوگیری می‌کند.

 

 

اثرات ویژه دیلی پلاس

این محصول بدلیل داران بودن ترکیبات خاص و همچنین ویتامین ها و مواد معدنی بطور کامل ، دارای اثرات ویژه ای است :

- افزایش میزان انرژی زایی و در نتیجه افزایش امکان فعالیت ورزشی که باعث چربی سوزی و کاهش وزن در افراد تحت رژیم لاغری می گردد .

- کاهش میزان خستگی ، دیرتر خسته شدن به دنبال فعالیت های بدنی و ورزشی

- افزایش میزان تمرکز و فعالیت ذهنی و قدرت یادگیری

- جذب بهتر مواد غذایی در روده و در نتیجه حداکثر استفاده از وعده های غذایی میل شده

- افزایش حجم دهی به عضلات و تناسب اندام

- افزایش سوخت و ساز هوازی ( از طریق اکسیژن ) علی الخصوص برای ورزشکاران

- افزایش میزان شکست چربی در بدن و کمک به چربی سوزی

 

موارد منع مصرف دیلی پلاس

این مکمل غذایی منع مصرفی خاصی ندارد و افراد بالای 16 سال می توانند به راحتی از آن استفاده نمایند . اما توصیه می شود خانم های باردار یا در دوران شیردهی با احتیاط مصرف نمایند و حتما" قبل از مصرف با پزشک خود مشاوره نمایند .

 

میزان مصرف روزانه دیلی پلاس

برای اثردهی بهتر این مکمل بهتر است روزانه دو قرص همراه با غذا میل شود .


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه دوازدهم شهریور 1389 توسط soleymani

خدمات تخصصي بهداشت در ساختار HSE

اساساً واژه سلامت (Health) در سه سطح زير تعريف شده است

:
سطح 1: بهداشت کار (Occupational hygiene)
سطح 2: طب کار (Occupational medicine)
سطح 3: خدمات پرستاري و توان بخشي مرتبط با کار (Occupational Health  nursing)

 

سطح يک به لحاظ تقويت نمودن مباحث پيشگيرانه در صنعت، در ساختار HSE انجام وظيفه مي نمايند
بهداشت کار يا مهندسي بهداشت در ساختار HSE شامل کليه خدمات بهداشت محيط، بهداشت تغذيه کارکنان و بهداشت حرفه اي داخل محيط هاي کاري صنعت نفت مي باشد.

مهندسي بهداشت همانند ديگر علوم براي ارائه خدمات خود به فراخور نياز صنعت نيازمند بهره گيري از تخصص هاي مختلف از قبيل شيمي، آمار، اپيدميولوژي، فيزيولوژي، سم شناسي، آناتومي، طب صنعتي، تغذيه، توانبخشي و … مي باشد. به همين علت کارشناسان بهداشت در صنعت نفت براي ارائه خدمات هرچه موثرتر مي بايست از اطلاعات واحدهايي  از قبيل بهره برداري، تعميرات، فرآيند، طب صنعتي و … استفاده نمايند.

بنابراين مي بايست پس از بررسي تمامي جوانب کار و قبل از شروع بکار اصلي خود هماهنگي هاي لازم با بخش هاي مورد نياز را انجام و از برقراري اين هماهنگي اطمينان حاصل نمايند.

فعاليت هاي بهداشت محيط از قبيل:

1.     شناسايي، ارزيابي و کنترل آلودگي هاي هوا، آب و فاضلاب و پسماندها

2.     تأمين آب و موادغذايي سالم با کمک بهداشت تغذيه

3.     سم پاشي، طعمه گذاري، مبارزه با حشرات و جوندگان
و…

 فعاليت هاي بهداشت تغذيه کارکنان از قبيل:

1.     شناسايي، ارزيابي و پيشگيري از آلودگي مواد غذايي بوسيله آب، خاک، هوا، گياهان، حيوانات

2.     اطمينان از سلامت مواد غذايي کارکنان

3.     تنظيم برنامه تغذيه کارکنان با توجه به سلامت فرد و محيط هاي کاري آنها
و …

 فعاليت هاي بهداشت حرفه اي از قبيل:

1.     شناسايي، اندازه گيري، ارزيابي و کنترل ريسکهاي بهداشتي (عوامل زيان آور محيط کار) شامل:

  • عوامل زيان آور فيزيکي
  • عوامل زيان آور شيميايي
  • عوامل زيان آور بيولوژيکي
  • عوامل زيان آور ارگونوميکي
  • عوامل زيان آور مکانيکي

2.     پيشگيري از وقوع بيماريهاي ناشي از کار کارکنان و اطمينان از سلامت آنها

3.     پيشگيري از وقوع حوادث، آسيب ها و حفاظت کارکنان
و…

 

 

 

بديهي است در تمامي بخش هاي مهندسي بهداشت با توجه به حيطه فعاليتها مي بايست آموزش هاي مورد نياز ارائه و از کاربردي بودن مفاد آموزشهاي ارائه شده اطمينان حاصل گردد. 


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه یازدهم شهریور 1389 توسط soleymani

شاید با شنیدن لفظ HSE  برای خیلی ها سوال پیش بیاد که دقیقا” چی هست و به چه موضوعاتی می پردازه… اینا همه اش مقدمه بود که بگم می خوایم اینجا از ب بسم الله شروع کنیم راجع به مفاهیم،لغات، اصطلاحات،کاربردها،نرم افزارها،مقالات معتبر دنیا و… هر چی که به HSE به نوعی مرتبط میشه بذاریم.امیدوارم که به دردتون بخوره..

HSE چیست؟ (قسمت اول)

سيستم مديريت يکپارچه بهداشت ، ايمني و محيط زيست

فلسفه HSE در صنعت نفت، درراستاي توسعه پايدار و کرامت انسان از طريق نگاهي سيستماتيک و مرتبط با عوامل مختلف بهداشت، ايمني و محيط زيست صنعت نفت در زندگي انسان رشد و توسعه همه جانبه کشور اهميت ويژه اي را ايفا مي کند. اين فلسفه و نگرش، استراتژي به حداقل رساندن اثرات نا مطلوب صنعت بر محيط و افزايش اثرات مطلوب آنها با تأمين ايمني همه جانبه کليه کارکنان و همکاران سازمان، تجهيزات و تاسيسات، به صفر رساندن حوادث و آسيبها از طريق حذف شرايط نا ايمن و ارتقاء سلامت افراد، ايمني و محيط زيست در کليه سطوح سازمان و حفاظت از محيط زيست به عنوان سرمايه بشريت را دنبال مي کند. مقوله هاي بهداشت، ايمني و محيط زيست بطور جداگانه در طي سالهاي متمادي در صنعت نفت مطرح بوده است، اما نگاه امروز نگاهي نو، سيستماتيک و همه جانبه تحت يک مديريت واحد مي باشد.

نظام مديريت يکپارچه HSE با ايجاد بستر فرهنگي خلاق و نگرشي نو و سيستماتيک، به تبيين تأثير متقابل عوامل بهداشت، ايمني و محيط زيست پرداخته و از اين طريق نواقص، مخاطرات بالقوه،  حوادث و مشکلات را بطور نظام مند مورد ارزيابي قرار داده و روشهاي مبتني بر پيشگيري را ارائه ميدهد.

هرچند دستيابي به نظام خلاق در ساختار نظام مديريت فراگير بهداشت، ايمني و محيط زيست(HSE.MS ) و رويکرد يکپارچه سازي فرايند ها و گردش کار و فعاليتهاي سه گانه بهداشت، ايمني و محيط زيست در کليه سطوح صنعت نفت نيازمند تلاشهاي زيادي است اما متخصصين و مديران صنعت درسالهاي اخير گامهاي مؤثري در جهت شکل گيري ساختار HSE.MS و ارتقاء اهداف اين نظام مديريتي برداشته اند بطوريکه امروزه صنعت نفت در اين فاصله زماني کوتاه شاهد کسب موفقيت هايي در اين نظام مديريتي بوده است.

 در نظام مديريت HSE  تمام برنامه ها و فعاليتها در راستاي تأمين اهداف قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي  نيز مي باشد. در ماده 85 اين قانون آمده است:
دولت موظف است ظرف مدت 6 ماه پس از تصويب اين قانون، لايحه حفظ و ارتقاء سلامت آحاد جامعه و کاهش مخاطرات تحريک کننده سلامتي را مشتمل بر نکات ذيل تهيه و جهت تصويب به مجلس شوراي اسلامي ارائه کند:

1-کاهش حوادث حمل ونقل از طريق شناسايي نقاط و محورهاي حادثه خيز جاده ها و راه هاي مواصلاتي و کاهش نقاط مذکور به ميزان 50% تا پايان برنامه چهارم

2-تاکيد بر رعايت اصول ايمني و مقررات راهنمايي و رانندگي

3-ارتقاء طرح ايمني وسايط نقليه موتوري و اعمال استانداردهاي مهندسي انساني و ايمني لازم 

4-کاهش مخاطرات تهديد کننده سلامتي در محيط کار، آلاينده هاي هوا، آب، خاک، محصولات کشاورزي و دامي و تعريف مصاديق، ميزان و نحوه تعيين و وصول عوارض و جرايم جبراني و چگونگي مصرف منابع


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه یازدهم شهریور 1389 توسط soleymani
سالیان چندی است که واژه HSE وارد مباحث علمی و آکادمیک و صنعت کشورمان شده و در طی این سالها موافقین و مخالفینی نیز در این میان پیدا کرده است. اما بنظر می رسد این مسایل بیشتر ناشی از سوئ برداشت عداه ای از دوستان بوده است.

واقعیت اینست که قرار گرفتن فعالیت های ایمنی‌‌ بهداشت حرفه ای و محیط زیست تحت یک مدیریت واحد در صنایع امری شایسته و لازم می باشد و در همه دنیا نیز چنین است و HSE یک سیستم مدیریتی است و در کشور ما نیز اگر بنا باشد مدیریت HSE پیاده گردد قطعا مقبول و مفید و موثر خواهد بود. اما عده ای از دوستان به فکر تاسیس رشته ای بنام HSE در مقطع کارشناسی می باشند و در واقع هدف چنین تفکری تربیت کارشناس HSE می باشد. اقدامی که در هیچ جای دنیا مشابه آن دیده نشده است و باید به این دوستان عرض نمود هر کدام از این رشته های ایمنی‌‌ بهداشت حرفه ای و محیط زیست در حیطه خود آنقدر گسترده می باشند که کارشناسان این رشته ها نمی توانند در تخصص خود به تمامی مباحث اشراف ندارند حال چگونه می توان انتظار داشت که یک کارشناس در هر سه تخصص فوق توانایی های لازم صنعت را بدست آورد.

متاسفانه چندی است بحث راه اندازی رشته کارشناسی HSE در برخی از دانشگاههای مطرح گردیده است که اگر چنین شود باز باعث به هرز رفتن استعداد های این مرز و بوم خواهد گردید و بدتر از همه اینکه زیان و آسیب این اشتباهات متوجه صنعت و صنعتگران کشورمان خواهد شد و عقب افتادگی ما در زمینه این علوم دوچندان خواهد گردید. 

پس از ماهها چالش میان وزارتخانه ها! دانشگاهها! اساتید و دانشجویان بالاخره دانشکده حفاظت و بهداشت کار قلب تپنده ایمنی صنعت ایران با دانشکده شهید بهشتی ادغام و دانشکده سلامت و ایمنی و محیط زیست دانشگاه شهید بهشتی ( یا همان دانشکده HSE شهید بهشتی) نام گرفت.

جدای از همه مباحث قرار گرفتن یک رشته مهندسی زیر نظر وزارت بهداشت آینده ای مبهم را برای این رشته مجسم می نماید. هرچند با وجود تمام نامهربانی های برخی از جریانات و گروهها! به این رشته اظهارات مسئولین دانشگاه شهید بهشتی بارقه هایی از امید را در اذهان پدیدار مینماید.

تصویب کارشناسی ارشد ایمنی و دکترای ایمنی از اقدامات مثبت دانشگاه شهید بهشتی در این راستا می باشد اما اولین مساله ای که پس از شنیدن این خبر به فکر خطور می کند اینست که با کدام توان علمی و کدام اساتید این مقاطع تحصیلی راه اندازی خواهند گردید؟!

متاسفانه جریاناتی برای رسیدن به امیال و منافع شخصی خود جریان ادغام دانشکده شهید بهشتی را با دانشگاه شهید بهشتی پیش کشیدند و حال بعد از این اتفاق آقایان که خود را در رسیدن به آرزو ها ناامید می بینند شروع به تحرکات جدیدی در این زمینه نموده اند. مشخص نیست که تا کی صنعت ما و کارگران ما و متخصصین رشته ایمنی فدای امیال و خود خواهی های عده ای فرصت طلب خواهد گردید. 


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه یازدهم شهریور 1389 توسط soleymani

مقدمه

نرمتنان شاخه‌ای از جانوران هستند که شامل 5 رده آمفی‌نورا ، شکم‌پایان ، ناوپایان ، دوکفه‌ایها و سرپایان هستند. حلزونها جزء رده شکم پایان می‌باشند. حلزونها ، دریازی ، ساکن آب شیرین و یا خشکی‌اند. توده احشایی اصولا پیچ خورده است و درجه تابیدگی آن یکسان نیست. معمولا صدف دارند. در سر چشم و یک یا دو جفت شاخک وجود دارد و 35000 گونه دارند.



img/daneshnameh_up/6/69/Halazoon1.JPG


بدن حلزون

بدن شامل قسمتهای زیر است: سر که دارای یک جفت بازوی حسی است، یک پای شکمی و پهن عضلانی که نوعی عمل خزیدن را انجام می‌دهد و یک توده احشایی پشتی و گنبد مانند که بیشتر اندامهای داخلی در آن جای داشته‌اند. مرحله لاروی حلزون ولیگر نام دارد که مجهز به یک کمربند مژکی ظریف است و آن را به عنوان عضو شنا بکار می‌برد. قسمت پشتی ولیگر بعدا کاملا بزرگ می‌شود و توده احشایی در حال رشد به سمت پشت برآمدگی می‌بابد. اما این رشد رو به بالا در طرف راست و چپ بطور یکسان صورت نمی‌گیرد و نتیجه آن پیچ‌خوردگی توده احشایی و صدفی است که روی این توده را می‌گیرد.

رشد رو به بالا همچنین سبب می‌شود که لوله گوارشی به شکل U درآید و مخرج کاملا به دهان نزدیک شود. مجموعه توده احشایی ولیگر نسبت به بقیه بدن معمولا معادل 180 درجه در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت می‌چرخد. در نتیجه فضای
جبه در جلو و در بالای سر قرار می‌گیرد، آبششها جلویی می‌شوند، مخرج سوراخهای دفعی و تناسلی همه همگی در جلو قرار می‌گیرند و به فضای جبه باز می‌شوند. لوله گوارشی از شکل U به صورت یک قطعه درمی‌آید و قلب می‌چرخد.

تحول به صورت تابیدگی بدون تردید نوعی سازگاری با روش زندگی در حال بلوغ است. حلزونها با عقب کشاندن بدن به درون صدف از خود محافظت می‌کنند و چون صدف یک دهانه بیشتر ندارد، بازشدن دهان و مخرج در یک جا نوعی مزیت محسوب شده و دهان نزدیکتر به زمین خواهد بود. در عین حال با این پیچیدگی قسمتهای سنگین بدن از سر راه دور شده، در روی قسمت عقبی بدن واقع می‌شوند. در نتیجه مرکز ثقل طوری جابجا می‌شود که حرکت شکم پای صدف‌دار آسانتر شود.

در بعضی شکم پایان بویژه لیسه‌های خشکی و دریازی ، صدف کوچک شده یا از بین رفته است. رشد در این موارد شامل بازشدگی است که در نتیجه توده احشایی تا حدودی یا بطور کامل به جایگاه نوزادی خود برمی‌گردد. لیسه‌های ساکن خشکی برای جلوگیری از خشک شدن باید در نقاط مرطوب بسر برند. این جانوران معمولا شبها از جایگاه خود خارج می‌شوند و از سبزیها تغذیه می‌کنند. لیسه‌ها خسارات زیادی به باغها وارد می‌آورند. فضای جبه همه حلزونهای ساکن خشکی از محفظه آبششی به محفظه ششی تغییر یافته است و این حلزونها از هوا تنفس می‌کنند. پاره ای از این جانواران ، سازگاری مجدد با محیط آب یافته‌اند اما هنوز هم با شش تنفس می‌کنند و برای گرفتن هوا باید گاهگاهی به سطح آب بیایند.



img/daneshnameh_up/a/ad/Halazoon2.JPG


حلزون چگونه راه می‌رود؟

حلزون را حتما دیده‌اید و حتما به راه رفتن این جانور توجه کرده‌اید. دیده‌اید با آنکه پا ندارد ولی خیلی راحت بر روی زمین جابجا می‌شود. حلزون را نرمتنی شکمپا می‌نامند چرا که در حقیقت تمام قسمت زیرین بدنش ، پای آن بشمار می‌رود. پس حلزون پایی دارد بسیار پهن و صاف و به کمک عضلات آن خود را بر روی زمین می‌لغزاند و به این گونه روی زمین راه می‌رود. این جانور برای آنکه حرکات خود را آسان‌تر انجام دهد، از غده‌هایی که در پا-شکم خود دارد ماده‌ای چسبناک می‌تراود و جاده خود را لیز و هموارتر می‌کند. پای حلزون یا همان شکمش چنان سخت و نیرومند است که اگر خود را به لبه تیغی بکشد، کمترین آسیبی نخواهد دید.

شگفتیهای حلزون

حلزون جانوری شگفت‌انگیز است. حلزون هیچگاه گم نمی‌شود زیرا از غریزه ویژه‌ای برخوردار است که هر چه از جایگاه خود دور شود دوباره به راهنمایی این غریزه به همان محل باز می‌گردد. دیگر از شگفتیهای حلزون آن است که هر چند اندامش فقط حدود 10 گرم وزن دارد ولی قادر است چیزی به وزن 450 گرم را کشان‌کشان بر روی زمین به دنبال خود ببرد. دیگر از شگفتیهای حلزون ، زبانش است. این جانور زبانی دارد که مانند سوهان صدها دندانه ریز بر روی آن روییده است. این همان آلت برنده حلزون است که با آن خوراکش را قطع و ریز ریز می‌کند. خوراک بیشتر حلزونها انواع گوناگونی از گیاهان است.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه یازدهم شهریور 1389 توسط soleymani
 
تحقيقات- همشهری آنلاین:
یک گروه پژوهشگران به سرپرستی یک دانشمند ایرانی توانسته‌اند به طور موفقیت‌‌آمیزی از نمونه‌های مغز استخوان انسانی سلول‌های اسپرم نابالغ بسازند.

به گزارش بی‌بی‌سی اگر بتوان این سلول‌ها را به اسپرم‌های کاملا نمویافته تبدیل کرد- که پژوهشگران امیدوارند در پنج سال آینده به انجام آن موفق شوند- ممکن است شیوه‌ای جدید برای درمان ناباروری در دسترس قرار گیرد.البته کارشناسان هشدار می‌د‌هند که نتایج این تحقیق را که در آلمان انجام شده باید با احتیاط تفسیر کرد.

پژوهشگران در دانشکده پزشکی هانوور و دانشگاه‌های مونستر و گوتینگن سلول‌های بنیادی بالغ را از نمونه‌های مغز استخوان داوطلبان مرد جدا کردند.

در شرایط معمول این سلول‌ها بنیادی به انواع متفاوت سلولی در بافت عضلانی بدل می شوند.اما پژوهشگران شماری از این سلول‌ها را وادار کردند به سلول‌هایی نمو پیدا کنند که شبیه سلول‌های اسپرماتوگونی بودند- سلول هایی که در بیضه‌ها یافت می‌شوند و به طور طبیعی به اسپرم‌های بالغ بدل می‌شوند.

این برای اولین باری است که سلول‌های اسپرماتوگونی انسانی به این روش به طریق مصنوعی ساخته شده‌اند.

سرپرست این تحقیق پروفسورکریم‌ نیرنیا که در حال حاضر در مرکز سلول‌های بنیادی شمال شرق انگلیس مشغول به کار است، امیدوار است این تحقیق روزی بتواند به مردان جوانی که به علت شیمی‌درمان عقیم شده‌اند، کمک کند.

او گفت: "ما از این اکتشاف بسیار هیجان‌زده هستیم. هدف بعدی ما این است که سلول‌های اسپرماتوگونی را واداریم به در آزمایشگاه به سلول‌های اسپرم بدل شوند و این کار احتمالا سه تا پنج سال طول خواهد کشید."

البته تحت قوانین فعلی انگلیس تولید جنین انسان به وسیله اسپرم یا تخمک به طور مصنوعی تولید‌شده ممنوع است.

پروفسور هری مور از مرکز زیست‌شناسی سلول بنیادی در دانشگاه شفیلد می‌گوید: "این یافته‌ها بسیار جالب توجه است، اما باید در مورد تفسیر آنها بسیار محتاط باشیم."

تغییر یافتن انواع سلول‌های بنیادی بوسیله پژوهشگران را از  سلول‌های پیش‌ساز عضلانی به سلول‌های پیش‌ساز تناسلی را فرا-تمایز (trans-differentiation) می نامند.

پروفسور مور می‌گوید تقریبا در همه مشاهدات مشابه از فراتمایز در سلول‌های بنیادی بالغ هنگامی که به طور دقیق مورد آزمون قرار گرفته‌اند نتوانسته‌اند به اثبات برسند. او افزود: " این حوزه‌ به سرعت در حال تحول است، اما ما هنوز سال‌های بسیاری باید بگذرد تا درمانی برای ناباروری با استفاده از چنین تکنیک‌هایی بوجود آید."

او همچنین هشدار می‌دهد که دستکاری سلول‌های بنیادی برای نمو یافتن به صورت سلول‌های اسپرم بالغ می‌تواند باعث تغییرات ژنتیک در اسپرم شود، که آن را برای استفاده در درمان‌های ناباروری پرخطر کند.

با این حال دکتر آلن پیسی، دبیر انجمن باروری بریتانیا گفت:‌"این تحقیق می‌تواند به درک زیست‌شناسی چگونگی تشکیل اسپرم کمک کند.درک زیست‌شناسی اسپرم به خودی خود می‌تواند به شناسایی علت اختلالات تشکیل اسپرم و ایجاد رویکردهای نوین به درمان ناباروری کمک کند."

یافته‌های تحقیق دکتر کریم‌نیا در یک کنفرانس بین‌المللی باروری ارائه شده و در نشریه Gamet Biology به چاپ رسیده است.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و پنجم مرداد 1389 توسط soleymani

مدلهای مختلف ( انواع ) DNA

A , B , Z DNA


مشخصات A-DNA B-DNA Z-DNA
راست گردی یا چپ گردی راست گرد راست گرد چپ گرد
تعداد جفت بازهای هر دور 11 10/4 12
طول هر مارپیچ 2/8nm 3/4nm 3/7nm
طول یک نوکلئوتید به موازات محور طولی مارپیچ دو رشته ای 0/25nm 0/34nm 0/45nm
قطر DNA 2/55nm 2/37nm 1/84nm
آرایش فضایی پیوند گلیکوزیدی Anti Anti Syn برای گوانین و Anti برای سیتوزین
Puckering قندی `3 endo `2 endo `2 endo برای پیریمیدین ها و `3 endo برای پورین ها

* با اینکه تبدیل اشکال مختلف DNA فرایندی برگشت پذیر است اما با متیلاسیون یا بروماسیون باز سیتوزین در توالی غنی از Z-DNA ، GC پایدار مشود . شرایطی نیز که باعث تبدیل B-DNA به Z-DNA میشود عبارتند از :غلظت نمک در محیط زیاد باشد ( 4Nacl مولار ) ، گروه متیل یا برم به آن اضافه شود و یا پروتئین های تنظیمی ویژه ای به آن متصل شود.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389 توسط soleymani

 باز شدن پیچهای DNA وجدا شدن دو رشته DNA به دناتوراسیون معروف است . در شرایط IN VIVO دناتوراسیون موضعی DNA در فرایندهای همانند سازی , رونویسی و نوترکیبی DNA رخ می دهد و در شرایط IN VITRO تحت تاثیر عواملی نظیر دما , قدرت یونی پایین , محلولهای قلیایی , فرمایید و اوره بوجود می اید . تغییرات جذب DNA برحسب افزایش دما نموداری سیگموئیدی یا S شکل دارد . دمایی که در ان نصف مولکولهای DNA دناتوره میشوند به دمای ذوب ( Melting Temperature ) یا Tm معروف است. هر چه مقدار GC در DNA بیشتر باشد ، Tm آن بالاتر است و هر چه مقدار AT آن بیشتر باشد ، Tm پایین تری دارد . PH بالا و پایین نیز باعث دناتوراسیون DNA میشود . در PH پایین ، بازها دارای بار مثبت شده و بنابراین همدیگر را دفع میکنند و در PH بالا ، بازها بارهای مثبت خود را از دست داده و بار منفی میگیرند و بنابراین دوباره به علت بارهای همنام همدیگر را دفع میکنند .
کاهش دما ، قدرت یونی بالا و PH خنثی باعث اتصال دو رشته به یکدیگر و تشکیل مارپیچ دو رشته ای میگردد که این حالت به رناتوراسیون معروف است . دناتوراسیون و رناتوراسیون DNA ، اساس هیبریداسیون آن میباشد . هیبریداسیون یک تکنیک قوی برای مطالعه ارتباط دو مولکول DNA با هم و جدا کردن یک مولکول DNA خاص در بین توالیهای DNA مختلف میباشد


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389 توسط soleymani

پایداری ساختمان دو رشته ای DNA  اساسا بواسطه پیوند های هیدروژنی , برهم کنش هیدروفوبیک , استاکینگ بازها ( روی هم قرار گرفتن بازها ) , کاتیونها , پلی امین ها و هیستون ها میباشد . پیوندهای هیدروژنی بین گروهای عاملی متعددی روی حلقه باز الی نیتروژن دار و بنابر این دو بازهای دو رشته برقرار می گردد. چهارچوب دو رشته ای از قند و فسفات تشکیل می گردد و بازها در شکم دو رشته ای قرار گرفته و با هم پیوند دو رشته ای برقرار میکنند . پیوند های هیدروژنی بین بازها به دو نوع واتسون -کریکی  و غیر واتسون -کریکی تقسیم میشوند. پیوند های هیدروژنی واتسون-کریکی بین بازهای ادنین و تیمین با دو پیوند و بین بازهای گوانین و سیتوزین با سه پیوند تشکیل میشود. پیوند های هیدروژنی غیر واتسون-کریکی شامل انواع هاگستین , هاگستین معکوس و غیر معکوس میباشد.

* هر چه محتوی GC در DNA  بیشتر باشد , تعداد پیوند های هیدروژنی بیشتر شده و مولکول DNA پایدار تر میگردد.

چهارچوب دو رشته که از قند و فسفات تشکیل شده است , هیدروفیل میباشد , به خصوص گروه فسفات با دارا بودن یک بار منفی به مولکول DNA بار منفی میبخشد اما بازهای DNA که در شکم دو رشته ای قرار گرفته اند , هیدرو فوب میباشند . بنابراین در محیط ابی داخل سلول , این پیوند های هیدروفوب داخل دو رشته DNA باعث پایداری ساختمان DNA میشوند. استاکینگ بازها ( base stacking ) یا میان کنشهای پی (Π) نیروی عمودی پایدار کننده ساختمان DNA  میباشد.

این نیرو  که مخلوطی از برهمکنشهای هیدروفوب و واندر والس است بین صفحات بازهایی که در یک رشته و در مجاورت هم در فاصله نیروی واندر والسی قرار دارند , دیده میشود.

کاتیون های 2+Mg  با بارهای منفی DNA  برهمکنش داشته و بارهای منفی ناشی از گروه های فسفات را خنثی کرده و به این ترتیب DNA  را پایدار میکنند.

پلی امینهایی نظیر پوترسین (Putrescine ) , اسپرمین ( Spermine ) و اسپرمدین ( Spermedine ) که واجد بار مثبت هستند نیز با بارهای منفی DNA  بر همکنش داده و به این ترتیب DNA را پایدار میکنند.

هیستونها نیز دارای بار خالص مثبت هستند و ضمن برهمکنش با DNA آنرا پایدار میکنند.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389 توسط soleymani
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani

سیتوپلاسم : سیتوپلاسم مرکز فعل و انفعالات شیمیایی و حیاتی باکتریها است. سیتوپلاسم  باکتریها یک سیستم کلوئیدی است که حاوی آب و مواد غیرآلی مانند اسید نوکلئیک، فسفولیپید،  گلوسیدها (قندها) ،  پروتئین و یونهای معدنی است که به آن ماتریکس گویند. تعدادی اجسام غشایی گرد و پیچ در پیچ بنام مزوزوم و تعداد زیادی ریبوزوم، ذرات ذخیرهای در ماتریکس شناور است.

  ماده ژنتیکی:  از DNA  تشکیل شده که بطور نامنظم روی خودش جمع شده و فوق مارپیچ یا  supercoil   تشکیل می دهد که در سیتوپلاسم شناور است وچون فاقد غشا می باشد جایگاه ویژه ای در سیتوپلاسم ندارد. طول رشته DNA که بشکل حلقوی و مارپیچ دو رشته ای استدر صورتیکه باز شود و بصورت خطی درآید در حدود یک میلیمتر خواهد بود ( بطور استثنا بعضی باکتریها DNA ی خطی دارند مانند بورلیا بورگدورفری ). DNA پس از اتصال به  مزوزوم همانندسازی را شروع می نماید. اعمال مهم ماده ژنتیکی عبارت است از: انتقال صفات ارثی ، دخالت در تقسیم سلول ، کنترل و دخالت در سنتز پروتئینها.

  پلاسمید:  اجزای ژنتیکی درون سیتوپلاسمی هستند که بطور معمول باعث انتقال یکسری از صفات از یک باکتری به باکتری دیگر می شوند. همانندسازی پلاسمیدها مستقل از همانندسازی  DNA ی اصلی است. اگر پلاسمیدها با DNA ی اصلی ادغام شود به آن اپی زوم گویند که تقسیم آن به تقسیم DNAی اصلی وابسته است. از اعمال پلاسمید : ناقل بعضی خصوصیات مانند تولید ماده ای بنام کلیسین است که این ماده روی سایر باکتریها اثر سمی دارد و یا دارای ژن پلاسمیدی بنام پنی سیلیناز است که حلقه بتا لاکتام پنی سیلین را می شکند و آنرا به ماده ای بی اثر بنام پنی سیلوئیک اسید تبدیل می نماید.

  مزوزوم: از فرورفتگی پرده سیتوپلاسمی در داخل سیتوپلاسم بوجود می آید. این بخش در  باکتریهای گرم مثبت  نسبت به باکتریها ی گرم منفی بیشتر ، بزرگتر و عمیق تر است.این بخش به دو شکل یعنی مزوزوم میانی (septal) و مزوزوم جانبی( lateral)دیده می شود. مزوزوم  در تشکیل دیواره اسپور، تنفس سلولی و تقسیم باکتری شرکت دارد.  

 ریبوزوم: ریبوزومها  با کمک  (mRNA, tRNA) RNAمرکز و کارخانه ساخت پروتئینها است. ریبوزوم باکتریها نسبت به ریبوزوم یوکاریوتها کوچکتر و سبکتر می باشد و دارای ضریب ثابت سوئدبرگ 70s درصورتیکه در یوکاریوتها برابر است با    . 80s هر ریبوزوم از دو زیر واحد 30s و50s ساخته شده است. این ساختار در طراحی آنتی بیوتیکها کمک کننده می باشد و عملکرد آنها را اختصاصی می نماید. بعنوان مثال: استرپتومایسین و تتراسیکلین روی زیرواحد 30s و کلرامفنیکل و اریترومایسین روی زیرواحد 50s اثر گذاشته و سنتز پروتئینها را دچار اختلال می نماید.

  دانه های ذخیره ای: در سیتوپلاسم بعضی از باکتریها ترکیباتی مانند فسفاتها پلیمریزه می شود که باکتری به آن نیاز دارد و می تواند بعنوان منبع ذخیره فسفات و انرژی مورد استفاده قرار گیرد. این دانه ها در رنگ آمیزی با بلودومتیلن به رنگ قرمز، قهوه ای یا سیاه دیده می شود که به آن دانه های متا کروماتیک یا باب ارنست یا ولوتین ( پلیمر بتا هیدروکسی بوتیرات)گفته می شود. بعضی از این دانه ها از لیپید و پروتئین ساخته شده است. گاهی از این ساختار در شناسایی باکتری کمک گرفته می شود مانند: کورینه باکتریوم دیفتریه و یرسینیا پستیس.

  پرده یا غشای سیتوپلاسمی: میزان پروتئین در غشای سیتوپلاسمی در باکتریها بیش از سلول پستانداران است. این بخش  اطراف سیتوپلاسم را دربرگرفته و بسیار نازک با خاصیت ارتجایی است. این بخش بطور عمده از فسفولیپید تشکیل شده و مقاومت آن بسیار کم می باشد که بوسیله دیواره سلولی تقویت می شود. غشای سیتوپلاسمی حاوی آنزیمهای تنفسی است وبا فرو رفتن به مزوزوم را تشکیل می دهد. این غشا می تواند محل اثر مواد شیمیایی و داروها باشد  مانند : پلی میگسین و دترژنتها).

  دیواره سلولی یا cell wall: دیواره سلولی در بخش خارجی پرده سیتوپلاسمی قرار دارد و باکتریها را در مقابل  فشار اسمزی زیاد داخل باکتری که در حدود 5 تا 25 اتمسفر( بعلت ترکیبات و اندامکهای درون سلول) حفظ می کند. این ساختار دارای منافذی بنام پورین است که بعضی از مواد مانند آنتی بیوتیکهای هیدروفیل کوچک مولکول از آن عبور میکنند( اما آنتی بیوتیکهای بزرگ و هیدروفیل از آن عبور نمی کنند) ؛  در ضمن شکل باکتری ، نوع رنگ پذ یری (گرم مثبت یا منفی و محل اتصال باکتری  مربوط به این بخش می باشد. از نظر ساختار دو بخش اصلی دارد: 1)  موکوپپتید ( پپتیدوگلیکان یا گلیکوپپتید یا مورئین ) و 2) ساختمان مخصوص

 ☻ پپتیدوگلیکان  شامل اسکلت پلی ساکاریدی ، زنجیره های تتراپپتید و پل عرضی است.

 ☻ساختمان مخصوص

       ♦ساختمان مخصوص در باکتریهای گرم مثبت:  تایکوئیک اسید

ساختمان مخصوص  در باکتریهای گرم منفی : لیپو پروتئین ، غشای خارجی (OM) و لیپوپلی ساکارید(LPS)  که لیپوپلی ساکارید از دو قسمت پلی ساکارید و لیپید A تشکیل شده است.

موکوپپتید (تعداد لایه های پپتیدوگلیکان در باکتریهای گرم مثبت بسیار زیاد گاهی بیش از 50 لایه اما در باکتریهای گرم منفی یک حداکثر سه لایه است)  

♦ اسکلت پلی ساکارید= از واحدهای N   - استیل گلوکز آمین و N- استیل مورامیک اسید که  با پیوند بتا 1 به 4 بهم وصل می شوند. این ساختار در تمام باکتریها یکسان هستند ( لیزوزیم می تواند این پیوند را بشکند).

 ♦ زنجیره های تتراپپتیدی = چهار اسید آمینه که به N- استیل مورامیک اسید متصل هستند.و در یک نوع باکتری ثابت است. اولین اسید آمینه متصل به N- استیل مورامیک اسید ال-آلانین،دومین اسید آمینه دی- گلوتامیک اسید، چهارمین اسید آمینه دی-آلانین و اسید آمینه سوم در باکتریهای گرم مثبت و گرم منفی متفاوت است. در باکتریهای گرم منفی دی-آمینوپایمیلیک اسید ودر باکتریهای گرم مثبت دی-آمینوپایمیلیک اسید یا ال-لیزین یا اسید آمینه ال دیگری قرار دارد.

 ♦ پل عرضی: این بخش نیز پپتیدی است و در باکتریهای مختلف متفاوت است . نحوه اتصال بدین شکل است که اسید آمینه دی- آلانین انتهایی به اسید آمینه سوم لایه بعدی یا جانبی متصل می شود.پدیده ساخت پل عرضی را ترانس پپتیداسیون می گویند که تحت تاثیر بعضی آنتی بیوتیکها مانند پنی سیلین ، باسیتراسیون و سفالوسپورینها پل عرضی تشکیل نمی شود ( محل اتصال این آنتی بیوتیکها PBP  یا penicillin binding protein است ).

  ☻ساختمان مخصوص

 ♦ گرم مثبت ها = غالبا دیواره سلول باکتریهای گرم مثبت دارای اسید تایکوئیک است.اسید تایکوئیک پلیمرهای فسفاته حاوی ریبیتول یا گلیسرول می باشند. این ماده بیشتر به اسید مورامیک متصل است. گاهی اسید تایکوئیک به گلیکولیپید غشای سیتوپلاسمی متصل است که به آن لیپوتایکوئیک اسید گویند. اسید تایکوئیک از آنتی ژنهای مهم سطح باکتریها ی گرم مثبت است. در ضمن اختلاف سرولوژیکی گروههای مختلف باکتریهای گرم مثبت مربوط به این بخش می باشد ؛ همچنین ازدیگر وظایف آن می توان به رساندن یون منیزیم به سلول ،تب زا بودن و داشتن خاصیت میتوژنی برای لنفوسیتهای B اشاره نمود.

  ♦ گرم منفی ها = این گروه از باکتریها فاقد اسید تایکوئیک هستند اما ساختار پیچیده تری دارند.

    - لایه لیپوپروتئین ؛ موکوپپتید را به غشای خارجی متصل می کند.

    - غشای خارجی (outer membrane=OM)؛  ساختمانی شبیه غشای سیتوپلاسمی دارد  ( فسفولیپید دو لایه) که لایه خارجی آن با لیپو پلی ساکارید اشغال شده است (به شکل 2-2 مراجعه شود) همچنین در بخش خارجی پروتئینهایی وجود دارد که گیرنده باکتریوفاژها و پیلی جنسی  هستند.

 -  لیپوپلی ساکارید = لیپو پلی ساکارید از دو بخش تشکیل شده است: 1) لیپید  Aکه از واحدهای گلوکزآمین متصل به اسیدچرب ساخته شده است و دارای اثر سمی است و به آن اندوتوکسین گفته میشود ز یرا پس از مرگ باکتری آزاد می شود.این توکسین باعث بروز شوک، تب، راه اندازی سیستم انعقادی و ...می شود. 2) پلی ساکارید دارای یک قسمت ثابت در تمام باکتریهای گرم منفی و یک قسمت متفاوت در بین باکتریهای گرم منفی مختلف می باشد. بخش متغییر در باکتریهای گرم منفی نقش آنتی ژنیک داردو به آن آنتی ژن سوماتیک یا AgO گفته می شود.

 نکته : باکتریهای گرم مثبت فاقد اندوتوکسین است ( استثنا= در لیستریا ساختاری شبیه اندو توکسین وخود دارد) و فقط می توانند اگزوتوکسین که ساختاری پروتئینی دارند تولید کنند. اما باکتریهای گرم منفی علاوه بر توانایی تولید اگزوتوکسین ، دارای اندوتوکسین هستند.

  تعاریف: 

-     پروتوپلاست = چنانچه توسط لیزوزوم یا ها آنزیم یا آنتی بیوتیک دیگری (پنی سیلین ،باسیتراسین وسیکلوسرین) ازتشکیل  پیوند بتا1  به 4 بین ان استیل گلوکز آمین و ان استیل مورامیک اسید  در       پپتیدوگلیکان باکتریهای گرم مثبت جلوگیری شود ،  دیواره سلولی نیز تشکیل نمی شود و باکتری بشکل کروی در می آید. این شکل از باکتری به تغییرات فشار اسمزی حساس است و با حذف عامل مهار کننده دیواره سلولی قابلیت ترمیم ندارد.

 -     اسفروپلاست = این شکل از باکتری نیز بر اثر عملکرد مهار سنتز دیواره سلول توسط آنزیمها یاآنتی بیوتیکها در باکتریهای گرم منفی دیده می شود. البته دیواره سلولی بطور کامل از بین نمی رود و در صورت حذف عوامل مهاری دیواره سلولی دوباره ترمیم می شود( نکته: مشخص شده که اسفروپلاستها در مزمن شدن بیماریها نقش دارند).

  -  اشکال ال یا L-forms = باکتریهای فاقد دیواره سلولی که در مزمن شدن بیماریها نقش دارند. این شکل از باکتریها بطور خودبخود و بدون حضور عوامل مهار کننده ذکر شده در فوق ایجاد می شود یکی از این باکتریها استرپتوکوکوس پیوژنز است که بطور طبیعی L-form  ایجاد می کند.

   کپسول: خارجی ترین لایه باکتریها کپسول نام دارد(که در اکثر موارد از جنس پلی ساکارید می باشد البته کپسول هایی از جنس اسید هیالورونیک(در استرپتوکک پیوژنز) وپلی پپتیدی(درباسیلوس آ نتراسیس) نیز وجود دارند. . کپسول را می توان با استفاده از مرکب چین یا کریستال ویوله 1% رنگ آمیزی نمود و با میکروسکوپ نوری مشاهده کرد. در صورتیکه این لایه خارجی از جنس پلی ساکارید باشد و بصورت شل وسست اطراف باکتری را دربر بگیرد، به آن لایه لزج یا سست یا slime layer  می گویند. چنانچه این بخش بسیار نازک و ظریف باشد با میکروسکوپ نوری قابل مشاهده نیست و تنها می توان از میکروسکوپ الکترونی استفاده کرد که به این بخش میکرو کپسول یا گلکو کالیکس گویند (ما نند میکرو کپسول در سالمونلا  تیفی). اعمالی که کپسول برعهده دارد عبارتند از: داشتن خاصیت آنتی ژنیک (Ag K) ، اتصال باکتری به سطوح میزبان ، تیپ بندی باکتری ( تست تورم کپسولی یاQuellung  یا Neufeld  ) و ممانعت ازخورده شدن باکتری توسط سلولهای دفاعی بیگانه خوارو در نتیخه تشدید بیماریزایی( آزمایش گریفیث). 

 تاژک یا فلاژل:  عضو حرکت دهنده باکتری و از جنس پروتئینی بنام فلاژلین ساخته شده است که در اثر کمترین ضربه براحتی از باکتری جدا می شود اما به سرعت و در حدود سه دقیفه ترمیم می گردد. با توجه به ساختار پروتئینی  می تواند نقش آنتی ژنیک داشته باشد ( Ag H) . تاژک از قسمتهای رشته یا فیلامان ، قلاب و جسم پایه تشکیل شده و نیروی محرکه آن از پمپ پروتونی (H + ) و در باکتریهای قلیا دوست یا آلکالوفیل بوسیله یونهایی مانند یون سدیم (Na + ) تامین می شود. باکتری برای حرکت بسمت یک ماده شیمیایی یا گریز از آن ( کموتاکسی) تاژک خود را به ترتیب در خلاف جهت یا در جهت عقربه های ساعت بحرکت در می آورد. بعضی از باکتریها تاژ ک آزاد ندارند مانند اسپیروکتها که دارای اندو فلاژل هستند و با انقباضات خود باکتری را به حرکت در می آورند. بر اساس محل قرار گرفتن تاژ ک ، باکتریها نامگذاری می شوند: یک تاژ ک در یکطرف باکتری = منوتریش ، در هر طرف باکتری یک تاژ ک = آمفوتریش ،یک دسته تاژ ک در یک یا دو طرف باکتری= لوفوتریش  و قرار گرفتن تاژ ک بشکل پیرامونی=پری تریش.

 نکته : در باکتریهای گرم مثبت یک جفت صفحه نگهدارنده ( MوN )و در باکتریهای گرم منفی دو جفت صفحه نگهدارنده (M ،N ،L  وP )  تاژ ک را درون غشا و دیواره سلولی باکتری نگهداری می کند.

پیلی یا فیمبریا : زواید مو مانند و کوتاهی از جنس پروتئینی بنام پیلین هستند که تنها با کمک این بخش خاصیت آنتی ژنیک دارد و می تواند سیستم ایمنی میزبان را تحریک نماید. دو نوع پیلی وجود دارد:      پیلی معمولی یا common pilli و پیلی جنسی یا sex pilli . پیلی معمولی در اتصال باکتری به سطوح میزبان نقش دارد که این مرحله دومین مرحله پس از ورود باکتری به بدن و پاتوژنز می باشد.پیلی جنسی در پدیده کونژوگاسیون یا هم یوغی یا هم الحاقی نقش دارد و در انتقال بعضی از ژنهای پلاسمیدی ( مانند ژن مقاومت دارویی) یا  ژنهای اصلی از یک باکتری به باکتری دیگر نقش دارد. در اصطلاح به باکتریهای بدون پیلی باکتری ماده و به باکتریهای دارای پیلی باکتری نر گفته می شود.

  اسپور :  اسپور فرم مقاوم باکتری است که در شرایط نامساعد دربعضی از باسیلهای گرم مثبت هوازی (جنس باسیلوس ) و  بعضی از باسیلهای گرم مثبت بیهوازی (جنس کلستریدیوم ) تشکیل می شود. این شرایط به نوع باکتری مربوط می شود بعنوان مثال نبود اکسیژن برای رشد باکتریهای هوازی یا مساعد نبودن دما و فشار و همجنین کمبود مواد غذایی. طبق تعریف مراحل تشکیل اسپور را اسپورولاسیون گویند. اطلاعات مربوط به ساخت اسپور داخل DNAی اصلی باکتری است.

 مراحل اسپورولاسیون= ابتدا یک نسخه از DNAی باکتری ساخته می شود واین نسخه جدید در محل تشکیل اسپور استقرار می یابد. باکتری کم کم آب آزاد را از دست داده و سیتوپلاسم تغلیظ می شود که در این حالت میزان فعالیت سلول به حداقل خود می رسد. همجنین ساختار مزوزومی به سمت داخل باکتری فرورفتگی بیشتری می یابد و علاوه بر جدا کردن محل تشکیل اسپور از سایر قسمتها می تواند بعنوان بخشی از ساختمان اسپور هم باشد. هر چند ماده سازی در این ساختار  به حداقل رسیده اما مواد دیگری که مورد نیاز تشکیل اسپور است  ساخته می شود از مهمترین آنها که در افزایش مقاومت اسپور اهمیت دارد، دی پی کولینات کلسیم است که از ترکیب دی پی کولینیک اسید و املاح کلسیم ایجاد می شود.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani

 با روشن شدن حمل اطلاعات وراثتي توسط دی ان ای

توجه محققين به بررسي آن معطوف گرديد. تعيين

ساختمان اوليه و سه بعدي اين مولكول تا حدي چگونگي حمل اطلاعات و همانند سازي كروموزوم را نشان

ساختمان بسيار پيچيده و غير عادي داشته باشد DNA داد. ابتدا اين نگراني وجود داشت كه شايد مولكول

ولي بزودي معلوم شد كه اين مولكول به صورت مارپيچ مضاعف بوده و ساختمان سه بعدي ژن ها مشابه

يكديگر است و تنها تفاوت آنها در مورد تعداد و توالي نوكلئوتيدهاي تشكيل دهنده يك ژن مي باشد.

چندان هم ساده نيست، مثلاً DNA امروزه پس از گذشت سي سال ملاحظه مي شود كه ساختمان

بعضي ويروس ها تك رشته است ( برخلاف اكثر مولكول هاي ديگر كه به صورت مارپيچ مضاعف مي DNA

عمدتاً به صورت مارپيچ راستگرد است، ولي بعضي از مناطق آن DNA باشند). ضمناً عليرغم اينكه مولكول

خطي نيستند و برخي حلقويند، از طرف ديگر در اثر تاب DNA چپگرد مي باشن د. بعلاوه همه مولكول هاي

بدور پروتئين هاي هسته اي خاصي اشكال پيچيده اي به نام ابرمارپيچ بوجود DNA خوردن مولكول هاي

مي آيند كه ممكن است اين تاب خوردگيهاي ثانويه، ساختمان مارپيچ مضاعف را به گونه اي تغيير دهند كه

سبب باز شدن دو رشته فوق و بوجود آمدن نواحي تك رشته اي گردد.

اشكال فرعي هستند ولي بزودي ملاحظه گرديد DNA ابتدا تصور مي شد كه ساختمانهاي پيچيده تر

نه تنها DNA كه فراواني اين ساختمانها بسيار بيشتر از حدي است كه فرعي تلقي شون د. بنابراين ساختمان

به صورت نسبت اً ساده مارپيچ مضاعف نيست بلكه اشكال ساختماني پيچيده تري بر روي آن مي توانند بوجود

در كنترل حيات پي برد. DNA آيند و با درك علت ايجاد چنين ساختمانهايي مي توان تا حدي به نقش

معمولاً به صورت مارپيچ مضاعف است DNA

ساختمان مارپيچ مضاعف آن است، بدين معني كه از دو زنجيره ، DNA يكي از مهمترين ويژگيهاي

مكمل كه به دور يكديگر تاب خورده اند بوجود آمده است . مارپيچ فوق راستگرد و هر زنجيره آن پليمري از

چهار نوع نوكلئوتيد است . قند يك نوكلئوتيد توسط يك گروه فسفات به قند نوكلئوتيد بعدي متصل مي

يا (A,G) شود. هر نوكلئوتيد داراي يك قند ( ددروكسي ريبوز )، يك گروه فسفات و يك بازپوريني

است. بازهاي پورين ي دو حلقه اي و بازهاي پيريميديني يك حلقه اي مي باشن د. در هر (C,T) پيريميديني

زنجيره پلي نوكلئوتيدي گروههاي فسفات و قند بطور متناوب قرار گرفته اند و بدين ترتيب اسكلت آنرا مي

سازند. پيوندي كه گروههاي فسفات و قند نوكلئوتيدها را به هم وصل مي كند به نام پيوند فسفو دي استر

مشابه است و تنها اختلاف آنها بين نوع توالي بازهاي DNA خوانده مي شو د. اسكلت كليه مولكول هاي

پوريني و پيريميديني موجود در آنها اس ت. بازهاي پورين و پيريميديني مولكول هاي مسطح و نسبتاً نامحلول

در آب هستند و با زاويه حدود 90 درجه نسبت به اسكلت زنجيره بر روي هم قرار مي گيرند.

مكمل يكديگر است DNA توالي بازهاي دو زنجيره

موجود در مارپيچ مضاعف به كمك پيوندهاي هيدروژ ني بين جفت بازهاي مكمل DNA دو زنجير ه

مقابل، در كنار يكديگر قرار مي گيرن د. بدين ترتيب كه بازهاي آدنين و تيمين و بازهاي گوانين و سيتوزين با

مي تواند بوجود DNA يكديگر جفت مي شوند . تنها در صورت ا يجاد چنين آرايشي است كه شكل منظم

به ترتيب بزرگتر يا DNA آيد، در غير اين صورت در ا ثر جفت شدن دو باز پوريني يا پيريميديني ابعاد

كوچكتر مي شوند و ساختمان منظم آن از بين خواهد رف ت. بدين ترتيب ملاحظه مي شود كه همواره بازهاي

مكمل در مقابل يكديگر قرار مي گيرند و پيوند هيدروژني بين آنها سبب بوجود آمد ن مارپيچ مضاعف منظم

مي گردد. بنابراين با داشتن توالي يك زنجيره، توالي زنجيره مقابل را مي توان نوشت. DNA

3¢ - ATGTC -5¢ 5 باشد، توالي زنجيره مكمل آن ¢ - ATGTC - 3¢ مثلاً اگر توالي يك زنجيره

دو زنجيره بايد در ، G -C,A- T خواهد بو د. ضمناً براي ايجاد پي وندهاي هيدروژني مناسب بين جفتها ي

جهت مخالف يكديگر قرار گيرند و در اين صورت پيوندهاي فسفو دي استر آنها در جهت مخالف يكديگر قرار

به اندازه 180 درجه چ رخانده شود، ظاهراً تغييري در DNA خواهند گرف ت. بدين ترتيب اگر مارپيچ مضاعف

ساختمان فضايي آن ديده نمي شود .

پيوندهاي گلي كوزيدي كه سبب اتصال جفت بازهاي آلي به قندهاي مربوط به آنها مي شوند، كاملاً در

مقابل هم قرار ندارند ( دو پيوند در امتداد يك خط فرض نيستند )، در نتيجه اسكلت هاي قند فسفات دو

زنجيره د ر دو سوي مارپيچ به گونه اي قرار گرفته اند كه دو شيار نامساوي ( از نظر بزرگي و گودي ) بين آنها

تشكيل مي شود ( شكل). كف شيار بزرگ را اتمهاي ازت و اكسيژن موجود در نوك بازهاي آلي ( منظور از

نوك، اتمهايي هستند كه در دورترين فاصله از پيوند گلي كوزيدي قرار دارند ) پوشانده ان د. شيار فوق به

سمت داخل محور مارپيچ مضاعف باز مي شو د. ولي كف شيار كوچك را ازت ها و اكسيژن هاي ديگر

بازهاي آلي تشكيل داده اند. اين شيار به سمت خارج محور مارپيچ مضاعف باز مي شو د. تعداد پيوندهاي

هيدروژني كه در شيار بزرگتر تشكيل مي شوند، بيشتر بوده و بستگي به توالي بازها دارد . به هر حال پروتئين

با توالي معين ) در شيار بزرگتر متصل مي شوند. ) DNA هاي اختصاصي به قطعات خاصي از


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani

ساختمان اول : شامل ترادف نوكلئوتيدي، ساختمان دوم : مارپيچ دورشته اي و ساختمان سوم : مربوط به

ساختمان فراپيچيده يا سوپركويل است ساختار فراپيچيده يا سوپركويل است ساختار فراپيچيده يا سوپركويل

DNA در اثر ايجاد فشار، اتصال برخي از پروتئينها از جمله توپوايزومرازها، هيستونها، داروها و شرايط خاص ديگري

ايجاد مي گردد. ايجاد سوپركويل در DNA بعد از مارپيچ دورشته اي ايجاد مي شود. سوپركويل را با دو علامت مثبت

) DNA ) و منفي (-) براي راستگرد و چپ گرد بودن نشان مي دهند. در هنگام چپ گرد عدد پيچش مولكول +

كاهش مي يابد و در هنگام راستگرد عدد پيچش افزايش مي يابد. درجه سوپركويل يا چگالي سوپركويل را از رابطه

DNAL=o به دست مي آورند، كه در آن تعداد پيوندهاي يك رشته با رشته ديگر حلقوي

ريلكس و DNAL = تعداد پيوندهاي يك رشته با رشته ديگر در سوپركويل م يباشد، چگالي سوپركويل اغلب

مولكولهاي SmoothDNADNA ٠- است. به دو طريق سوپركويل ايجاد مي كند: ١- صاف ( ) / طبيعي حدود ٠٦

تمام زوايا و پارامترهاي آن از جمله وضعيت قند و فسفات ثابت مي مان د. ٢- انحراف ( Kink ) زوايا و پارامترهاي

مختلف تغيير مي كند.

RelaxDNA اتيديوم برومايد به عنوان عوامل درج شونده بين بازهاي سبب مي شود سوپركويل منفي به شكل

تبديل شود ولي اگر تعداد آن زياد باشد شكل Relax را به سوپركويل مثبت تبديل م يكند.

- يژولوپوت DNA : DNA مكا نشناسي يا توپولوژي به وسيله ٣ پارامتر توضيح داده م يشود:

DNA۱. L) Linking number ( : تعداد دفعاتي كه يك رشته با رشته ديگر در مولكول تماس م ييابن د. اگر

سوپركويل منفي در LLB – DNA ايجاد شود كاهش م ييابد و اگر سوپركويل مثبت ايجاد شود افزايش م ييابد

DNA يم هديد يفنم ليوكرپوس تروص هب بلغا لولس لخاد دوش .

TB – DNA۲. T ) Twist number( : تعداد پيچش يك رشته حول رشته ديگر را معرفي م يكند. در اغلب و

L با هم برابر هستند.

۳. W) Writing number :( تعداد سوپركويلها را نشان مي دهد. رابطه اين سه پارامتر به صورت L = T + WT = L – W يا است.

LDNA- ياهرموزياوپوت DNA : مولكولهاي كه فقط در تعداد با يكديگر تفاوت دارند ايزومرهاي توپولوژيكال يا

توپوايزومرز ( Topoisomers ) يكديگر هستند كه به وسيله آنزيمهاي توپوايزومراز ايجاد م ي شوند . آنزيمه اي

توپوايزومراز به چند دسته تقسيم مي شوند. شامل:

DNA- زارموزياوپوتI : فقط در يك رشته برش ايجاد م يكند، تعداد پيچشها را به اندازه يك عدد كم يا زياد

مي كند، سوپرهليكس منفي DNA را هبيم ليدبت دنك . ادتبا زائلكون ناونع هبنع هب سپس و زاگيل ناويم لمع ميزنآ نآ هب ليلد نيمه هب و دنكيم تسب و تسكش دنيوگ. يجراخ يژرنا عبنم هب بايغ رد و درادن زاينD+ يژرنا هدنهد و يم لمع و دنك يگتسب دوجوم سنج و داژن هبدراد.زا ATP ،افتسا روتكافوك ناونع هب يم هد دنك.

- زارموزياوپوت II :DNA در هر دو رشته برش ايجاد م يكند و عدد پيچش را به اندازه دو عدد تغيير مي دهد. عمل

آن همراه با مصرف انرژي و هيدوليز DNA gyraseDNAATP است. به آن ژيراز، جيراز يا گيراز ( )

نيز مي گويند كه باعث ايجاد سوپركويل منف ي در )DNA مي شود . اين آنزيم تترامر با

A زيرواحدها تسا نيزوريت يكيتيلاتاك هورگ دجاو . يتسا . دحاوريز

DNA II توپوايزومراز يوكاريوتي شامل دنهد شهاك ار وكرپوس و يفنم لي يمن شچيپ دنناوت

تبديل كنند Relax ايجاد كنند اما مي توانند سوپركويل منفي و مثبت را شل كرده و به حالت ax

- زارموزياوپوتIII :IIII توپوايزومراز پروكاريوتي از خانواده توپوايزومراز است و سوپركويل منفي را به

لكشax ت يم ليدب هب و دنك2 ATP زا يلو درادن زاين + هدافتسا روتكافوك ناونع هب يم دنك.

- زارموزياوپوتIV :II از خانواده توپوايزومراز است و سوپركويل منفي را به لكش ليدبت يم لوكلوم ود ندرك ادج يارب و دنك DNA لح هدرك يزاسدننامه هك يوق هتفر ورف مه رد و دنا دنا تيصاخ نويسانتاكد) Decatnation (دراد . IIATPNovobiocin آنتي بيوتيك نووبيوسين ( ) مانع اتصال به توپوايزومراز مي شود و ناليديكسيك

اسيد ( IIDNANalidixic acid ) و مشتقات آن آنزيم جيراز يا ژيداز (توپوايزومراز ) را مهار م يكند و عوامل

آنتي تومور محسوب مي شود.

DNA- سوكعم زاريج زارموزياوپوت)Reverse grase( : از آركئو باكتري ها به دست آمده است كه را به

سوپركويل مثبت )+ تبديل مي كند.

- ياهورين لكش هدنهد نامتخاس هدننكرادياپ وDNA : اين نيروها به اندازه كافي قوي هستند تا ساختار اصلي

تركيبات باقي بماند ، اما از اين نظر كه تركيبات ساختار خم پذير و پويا داشته باشند، ضعيف هستند.

مهمترين اين نيروها عبارتند از:

١. نيروي يوني يا الكتروستاتيك

Base paring ٢. نيروي مربوط به پيوند هيدروژني بين جفت بازها ( )

Base stacking ٣. نيروي واندروالس مربوط به صفحه اي بودن بازها ( ) كه نيرويي عمودي است و زماني كه بازها

در فاصله شعاع واندروالسي قرار م يگيرند، ايجاد مي شود.

DNAHydrophobic force نيروي آب گريز يا هيدروفوب ( ): اين نيرو ۴. ضعيف است و بازهاي پورين و

پيريميدين آب گريز يا هيدروفوب به داخل مولكول مي روند . چهار نيروي بالا ضعيف هستند و در پايداري و

شكل گيري مولكول DNA و تشكيل ساختمان دوم تا چ هارم دخالت مي كنند. پيوندهاي كو الانسي كه بين اتمهاي

مولكول DNA وجود دارد نيز مهم است كه مربوط به نيروهاي قوي است و در تشكيل ساختمان اول دخالت دارد.

DNA- ندش هتشرساو DNA ترارح رثا تحت )Thermal denaturation(: هنگامي كه دو رشت هاي تحت

تأثير درجه حرارت بالا قرار گيرد، پيوندهاي هيدروژني جفت بازهاي مكمل از بين م ي رود و DNA واسرشته يا

دناتوره مي شود. واسرشته شدن DNA تحت اثر حرارت را به وسيله دستگاه اسپكتروفتومتر اندازه گيري مي كنند .

منحني ذوب StackingDNA سيگموئيدي است كه مربوط به برهمكنش هاي هيدروژني تعاوني و نيروي

مي باشد. ماكزيمم جذب نوري DNA در طول موج ٢٦٠ نانومتر مربوط به پيوندهاي هيدروژني بين جفت بازها و

ماكزيمم جذب ديگر در طو ل موج ٢١٠ نانومتر مربوط به پيوندهاي فسفود ي استر است. در اثر حرارت پيوندهاي

هيدروژني به تدريج شكسته م ي شوند و بازها از يكديگر جدا مي گردند كه اگر در معرض نور قرار گيرند مقدار جذب

بالا مي رود و تحت عنوان پررنگي يا هيپر كروماسيته ناميده مي شود. در صورتي كه م ق دار جذب نوري پيوندهاي

فسفودي استر كاهش مي يابد، واسرشته شدن DNADNA با بالا رفتن جذب آن همراه است. اگر تحت تأثير يونها،

pH يا يخ زدگي قرار گيرد، فشرده تر شده و چگالي آن بالا مي رود ولي مقدار جذب كاهش م ي يابد كه تحت عنوان

كم رنگي يا هيپوكروماسيته ناميده مي شود. نقطه Thermal MeltingT.M ( ) درجه حرارتي است كه در آن

نيمي از مولكول واسرشته مي شود. نقطه DNAT .M مولكول حدود است. اگر درجه حرارت پايين تر از

نقطه DNADNAT . M باشد واسرشته شده به حالت اوليه بر مي گردد ولي بالاتر از آن واسرشته شده به حالت

اوليه برنمي گردد.

جفت شدن يا اتصال بازها انواع مختلف دارد كه به نام كاشفين آن ناميده مي شود. - اهزاب ندش تفج:

)فلا (نوستاو عون تلااصتا-كيرك : طبيعي ترين و پايدارترين اتصالات مي باشد كه N و از باز پورين با

و O از باز پيريميدين پيوند هيدروژني برقرار مي كنند.

7N در اين حالت حلقه ايميدازول وارد پيوند هيدروژني مي ش )ب ( نتسگوه عون تلااصتا: دو زاب زايروپONاب ن از باز پيريميدين به يكديگر متصل مي شوند.

O2O)ج ( سوكعم عون تلااصتا)Reverse(: باز پيريميدين در اثر چرخش طوري قرار م يگيرد كه به جاي ، در

پيوند هيدروژني شركت مي كند. نوع واتسون- كريك و هوگستن مي توانند به صورت معكوس نيز وجود داشته باشند.

علت تمايل بازهاي مكمل به يكديگر و عدم تمايل بازهاي غيرمكمل ناشي از كامل شدن ترازهاي الكتروني، هندسه

فضايي بازها و دخالت مكانيك كوانتم مي باشد.

UV اگر باز آلي ت ي مين تحت اثر - نيميت نويسازيرميد : قرار گيرد، بين كربنهاي ٥ و ٦ دو مولكول تيمين

(پيريميدينها) اتصال قوي ايجاد مي شود و ديمرتيمين به وجود مي آيد كه به آن فتوديمريزاسيون مي گويند .

ديمرتيمين مانع همانندسازي شده و طي پديده بازكنش ورسازي نوري ( Photoreactivation ) توسط آنزيمهاي

UVrABC اگزي نوكلئاز تعمير م ي شود و به حالت اوليه تبديل مي گردد. با كاهش مقدار آب ميزان ديمر شدن

كاهش مي يابد.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 توسط soleymani

                 نذار امشبم با یه بغض سربشه ...بزن زیر گریه چشات تر بشه

                بذار چشمات و خیلی آروم روهم...بزن زیر گریه سبکشی یکم

                  یه امشب غرورو بذارش کنار ...اگه ابری هستی با لذت ببار

          نمیتونی پنهون کنی داغونی...نمیتونی یادش نباشی به این آسونی


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه چهاردهم مرداد 1389 توسط soleymani
محافظت ازچشم‌ با عينك‌ آفتابي ‌طبي‌
جام جم آنلاين: يك تصور غلط در برخي از ما وجود دارد كه گمان مي‌كنيم استفاده از عينك آفتابي براي زيبايي و احتمالا جلب توجه كردن است، در حالي كه پزشكان متخصص چشم بر اين باورند چشم انسان هم مانند ديگر بخش‌هاي بدن در برابر آفتاب مي‌سوزد و استفاده از عينك آفتابي از آن محافظت مي‌كند. بر همين اساس است كه متخصصان مي‌گويند: در صورت قرار گرفتن در معرض گرماي زياد بايد از چشمانمان مراقبت كنيم.
انجمن بيماري‌هاي چشمي آمريكا به‌تازگي اعلام كرده است قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراءبنفش خورشيد مي‌تواند سبب بروز بسياري از ناراحتي‌هاي چشمي همچون تغييرات مخرب قرنيه و آب مرواريد شود.

اين بيماري‌ها مي‌توانند سبب تاري ديد، دردناك شدن و قرمزي چشم، ريزش اشك، اختلال موقت ديد و در برخي موارد منجر به نابينايي شود بنابراين چشم‌ها نيز در برابر نور خورشيد نياز به محافظت دارند.

محافظت از چشم‌ها مي‌تواند از راه‌هاي ساده، ايمن و ارزان صورت گيرد. استفاده از كلاه لبه‌دار و يا عينك‌هاي آفتابي با قابليت محافظت از چشم در برابر نور خورشيد مي تواند  محافظ  چشم‌ها باشد.

براساس اين گزارش كودكان و نوجوانان بيشتر از سايرين در معرض آسيب‌هاي چشمي نور خورشيد قرار دارند، چرا كه مدت زمان بيشتري را  نسبت به بزرگسالان در خارج از منزل سپري كرده و عدسي چشم آنها نازك‌تر است. اين بدان معني است كه اشعه مضر نور خورشيد راحت‌تر وارد شبكيه چشم آنها مي‌شود.

تحقيقات نشان مي‌دهد: 40 درصد افراد به هنگام خريد عينك‌هاي آفتابي به قابليت آنها در محافظت از چشم  چندان توجه نمي‌كنند.

توصيه‌هايي براي خريد عينك آفتابي‌

در همه مواقعي كه در معرض تابش اشعه ماوراءبنفش قرار مي‌گيريد حتي در روزهاي ابري يا زمستاني از عينك‌هاي آفتابي محافظت‌كننده از چشم در برابر اين اشعه استفاده كنيد.

هنگام خريد، عينك‌هاي با كيفيت را انتخاب كنيد. چنين عينكي بايد 99 درصد اشعه يو.وي.آ و يو.وي.ب را منعكس كند.

دقت كنيد رنگ هر 2 شيشه عينك كاملا يكدست و يكسان بوده و فاقد موج و عيب و نقص باشد.

سعي كنيد هنگام خريد رنگ خاكستري را براي عينك خود انتخاب كنيد. رنگ خاكستري شدت نور را گرفته و رنگ اجسام را تغيير نمي‌دهد و رنگ ديد طبيعي برايتان فراهم مي‌كند.

اطمينان حاصل كنيد نوجوانان و كودكانتان از عينك آفتابي استفاده ‌كنند. آنها معمولا زمان بيشتري در معرض آفتاب قرار دارند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 توسط soleymani
فلفل دلمه ای از گرفتگی رگ ها پیشگیری می کند

فلفل دلمه ای حاوی اسید فولیک است و این ویتامین از گرفتگی رگ ها و بروز بیماری های قلبی پیشگیری می کند.

مریم مراداف در گفتگو با فارس افزود: فلفل دلمه ای سرشار از ویتامین C و A است که آنتی اکسیدان هایی قوی هستند و روی رادیکال های آزاد که بر سلول ها اثر تخریبی دارند، تاثیر می گذارند و فلفل دلمه ای رنگی تر (زرد و قرمز) حاوی بتاکاروتن بیشتری است.

وی گفت: فلفل دلمه ای به دلیل داشتن ویتامین A به تقویت چشم ها کمک می کند و مصرف منظم این ویتامین تا حد زیادی از بروز شب کوری و آب مروارید پیشگیری می کند.

این کارشناس تغذیه اضافه کرد: غیر از ویتامین A ، لوتئین و گزانتئن موجود در فلفل دلمه ای نیز در کاهش احتمال بروز آب مروارید چشم نقش دارند.

وی گفت: اسید فولیک (فولات) یکی از ویتامین های گروه B است که باعث کاهش ماده ای به نام هموسیستئین در خون می شود.

افزایش بیش از حد این ماده می تواند باعث تخریب رگ های خونی و افزایش احتمال سکته قلبی شود.

این متخصص تغذیه اضافه کرد: فلفل دلمه ای حاوی اسید فولیک است و این ویتامین از گرفتگی رگ ها و بروز بیماری های قلبی بخصوص در بیماران دیابتی جلوگیری می کند.

مراداف افزود: فیبر موجود در فلفل دلمه ای نیز می تواند کلسترول خون و حمله های قلبی و سکته را کاهش می دهد.

این متخصص تغذیه گفت: فلفل دلمه ای را می توان به صورت خام در سالاد خرد و بلافاصله بعد از خرد کردن فلفل دلمه ای آن را مصرف کرد، زیرا ویتامین C وقتی در معرض هوا قرار بگیرد (با خرد کردن) از بین می رود.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 توسط soleymani
هشدار درباره آلودگی های میکروبی بستنی های سنتی

نتیجه پژوهشی نشان می دهد: میزان آلودگی های میکروبی در بستنی های سنتی بسیار بیش از حد مجاز است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، بستنی یک فرآورده لبنی مغذی است و به علت ارزش غذایی بالا، PH نزدیک خنثی و قابلیت نگهداری طولانی مدت، محیط مناسبی برای رشد میکروارگانیسم ها است.

به گفته کارشناسان:  آلودگی بستنی به میکروب می تواند باعث مسمومیت ها و عفونت های غذایی شده و سلامت انسان را به خطر اندازد.

چند تن از محققان کشورمان مطالعه ای را به منظور ارزیابی کیفیت بهداشتی بستنی های سنتی مصرفی از نظر آلودگی باکتریایی انجام دادند.

در این مطالعه ، تعداد ۱۰۰ نمونه بستنی سنتی از مراکز تولید و توزیع این فرآورده به روش تصادفی انتخاب و به منظور بررسی میزان آلودگی باکتریایی بر طبق استانداردهای ملی ایران ، آزمایش شدند.
بر پایه یافته های این پژوهش : ۲۶% نمونه ها دارای آلودگی بیش از حد مجاز و ۷۵% نمونه ها به باکتری های خانواده انتروباکتریاسه به میزان بیشتر از حد مجاز  آلوده بودند.

میکروب استافیلوکوکوس اورئوس از ۴% و اشرشیاکلی از ۳۲% نمونه ها جدا گردیدند و همه نمونه ها از نظر سالمونلا منفی بودند.

به گفته محققان: برای جلوگیری از وقوع مسمومیت های ناشی از مصرف این بستنی ها، پاستوریزاسیون شیر و رعایت بهداشت فردی و کنترل نظارت بهداشتی مراکز تهیه و توزیع الزامی است.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 توسط soleymani
تب مالت عبارتست از يك عفونت باكتريايي كه از گاو، گوسفند و يا بزهاي آلوده و عفوني شده، به انسان انتقال مي‌يابد. تب مالت از انسان به انسان منتقل نمي‌شود. اين عفونت باكتريايي اعضاي خونساز بدن، از جمله مغز استخوان، گره‌هاي لنفاوي، كبد و طحال را متاثر مي‌كند. بيماري در مردان 20-60 ساله شايعتر است. دوره نهفتگي بيماري ممكنست 60-5 روز يا حتي تا چندين ماه باشد، ‌بيماري يك نوع حاد و يك نوع مزمن دارد. علايم شايع: در نوع حاد، علايم زير به طور ناگهاني ظاهر مي‌شوند: لرز، تب متناوب، تعريق خستگي قابل توجه درد به هنگام لمس ستوان فقرات سردرد بزرگ شدن گره‌هاي لنفاوي در نوع مزمن، علايم زير تدريجا ظاهر مي‌شوند: خستگي درد عضلاني كمردرد يبوست كاهش وزن افسردگي ناتواني جنسي ندرتا بروز آبسه در تخمدانها، كليه‌ها و مغز علل:‌ عفونت ناشي از باكتريهايي تحت عنوان بروسلا، كه از راه مصرف شير يا محصولات لبني (كره، پنير) يا محصولات گوشتي به انسان انتقال مي‌يابد عوامل افزاينده خطر: وجود كم خوني وخيم يا سابقه جراحي معده اين مشكلات باعث كاهش اسيد معده مي‌شوند، ‌وجود اسيد معده شانس عفونت را كاهش مي‌دهد. در افرادي كه با حيوانات سر و كار دارند، مثل كشاورزان، قصابان، دامپزشكان يا دامداران مسافرت به مناطق آلوده پيشگيري: هيچگاه شير غير پاستوريزه از هر منبعي كه باشد، مصرف نكنيد. زماني كه با حيوانات سر و كار داريد، از دستكش،‌ محافظ چشم، پيش‌بند و ساير وسايل محافظتي استفاده كنيد. واكسيناسيون دامها با درمان معمولا در عرض 4-3 هفته خوب مي‌شود ندرتا عفونت قلب،‌ استخوان، مغز يا كبد در صورت ناكافي بودن مراقبت و درمان، بيماري ممكن است مزمن شود يا معلوليت رخ دهد درمان: تشخيص قطعي با آزمايش خون انجام مي‌گيرد. درمان شامل يك دوره استراحت در رختخواب و مصرف آنتي‌بيوتيك است. معمولا لازم نيست بيمار از ديگران جدا شود. تمامي اعضاي خانواده كه ممكن است از همان محصول لبني آلوده مصرف كرده باشند بايد تحت معاينه و آزمايش قرار گيرند. تا زمان برطرف شدن تب و ساير علايم، در رختخواب استراحت نماييد. پس از آن تدريجا فعاليت‌هاي عادي خود را از سر گيريد.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه بیست و پنجم تیر 1389 توسط soleymani
اين باكتری عامل بيماری سياه زخم هست كه به زبان انگليسي آنتراكس Anthrax و به فرانسوی شاربن مي نامند و نام آنتراكس از كلمه يونانی anthrakis به معنی ذغال گرفته شده كه بدليل زخم سياه رنگی هست كه در اين بيماری بوجود مياد. از بيماريهای مشترك انسان و تعداد زيادی از حيوانات است كه البته در حيوانات شايعتر و در انسان كمتر هست. باكتری ميله ای شكل و غيرمتحرك و دارای كپسول بوده و هوازی-بی هوازی اختیاری است از خصوصيات مهم اين جنس و اين باكتری توليد هاگ يا اسپور Spore است به همین دلیل مقاومت محیطی زیادی دارند و اکثرا در آب هوا و بخصوص خاک حضور دارند.

در مورد مقاومت این باکتری باید گفت که فرم رویشی و جوانه زده مقاومتی همانند مقاومت سایر باکتری های بدون هاگ دارد یعنی حساس هست و در گرمای 60 درجه و مواد ضد عفونی کننده عادی بزودی از بین میرود ولی هاگ یا اسپور آن سالها در شرایط عادی باقی می ماند و پس از این مدت اگر در شرایط مناسب قرار گیرد به فرم رویشی تبدیل می شود.گزارش های مختلفی از دوام هاگ این باکتری وجود دارد بطوریکه بقاء آن را در طبیعت تا 60 سال گزارش کرده اند. عواملی که باعث هاگ گذاری تبدیل هاگ به فرم رویشی و تبدیل فرم رویشی به هاگ می شود موجب بقاء باکتری است که در این مورد می توان به زمینهای قلیائی و حاوی آهک و مقداری ازت در اثر نباتات گندیده (که این مناطق به مناطق گرمخانه ای موسوم هستند) و همچنین فصول بارانی و خشکسالی های پی در پی و گرمایی بیش از 15 درجه اشاره کرد که تناوب تبدیل هاگ به رویشی و رویشی به هاگ را تامین می کند (این تبدیلات بطور استثنا در هاگ این باکتری وجود دارد یعنی با مساعد شدن شرایط به فرم رویشی تبدیل میشود و با نامساعد شدن مجددا به شکل هاگ برمیگردد). اسپور باکتری در دمای 120 درجه سانتیگراد در تحت فشار در اتوکلاو به مدت 15 دقیقه از بین میرود. عوامل دیگری که در از بین بردن هاگ این باکتری موثر است: گرمای خشک 140 درجه به مدت بیش از 3 ساعت محلول 10% فرمالین در دمای 40 درجه به مدت 15 دقیقه( اما در دمای کمتر مدت زمان بیشتری مورد نیاز است) محلول 5% سود سوزآور. اما نور آفتاب و گندیدن لاشه بر هاگ باکتری اثر کمی دارد.

بیماری سیاه زخم یا شاربن در حیوانات و انسان:

در دام ها در شرایط طبیعی تمام علفخواران نسبت به این بیماری حساسیت زیادی دارند.نشخوارکنندگان بویژه گوسفند و گاو و بز بسیار حساس می باشند و در صورت ابتلا بیماری بیشتر به شکل فوق حاد بوده و تلف میشوند.حساسیت دام های تک سمی نیز زیاد است اما از نظر حساسیت بعد از نشخوارکنندگان قرار دارند.گوشتخواران حساسیت کمی دارند و بطور استثناء ممکن است مبتلا شوند.پرندگان به این بیماری مقاومت دارند به استثنای شترمرغ که حساس است. نژاد در حساسیت دامها موثر است بطوریکه گوسفندان آفریقا نسبت به سایر نژادها مقاومت بیشتری به شاربن دارند همچنین حیوانات مسن بذلیل ایمنی اکتسابی و تدریجی بیش از حیوانات جوان مقاومت دارند. انسان به بیماری شاربن حساس بوده و با تماس با حیوانات مبتلا و یا فراورده های آلوده به این بیماری مبتلا میشود.

راه انتقال انتشار و ورود بیماری:

بیماری شاربن در انسان در نتیجه تماس مستقیم با حیوانات بیمار و یا فراورده های حیوانات مثل پوست مو و پشم ایجاد می شود بنابراین دامپزشکان دامداران میکروب شناسان کشاورزان چوپانان کارگران کشتارگاهها و کارگرانی که در صنایع پوست و پشم کار می کنند بیشتر در معرض ابتلاء به این بیماری هستند.در حیوانات میکروب شاربن بطور مستقیم از حیوان آلوده به حیوان سالم منتقل نمی شود بلکه میکروب در بافتهای حیوانات مبتلا وجود داشته و کمی قبل از مرگ از راه ترشحات مختلف به خارج دفع میشود همچنین اگر لاشه حیوانات تلف شده کالبدگشایی شود و یا در دسترس پرندگان و یا حیوانات شکاری قرار گیرد ممکن است بطور وسیع و خطرناکی میکروب را در خاک پراکنده کند بنابراین انتشار میکروب در یک منطقه ممکن است بوسیله جریا آب حشرات سگها و سایر گوشتخواران پرندگان وحشی و یا مدفوع دامهای مبتلا تامین شود. ورود عفونت به یک منطقه غیرآلوده همواره بوسیله مواد آلوده حیوانی مانند گرد استخوان کود پوست روده پشم و مواد کنسانتره و یا علوفه آلوده صورت میگیرد.

میکروب شاربن در انسان و حیوان ممکن است از راه خراش های پوستی یا از راه گوارشی و یا از طریق تنفس ایجاد آلودگی نماید گرچه در بیشتر مواقع طرز ایجاد آلودگی به درستی معلوم نیست اما غالبا تصور می شود که دامها در نتیجه خوردن غذاها و یا آب های آلوده مبتلا میشوند و در انسان میکروب بیشتر از راه خراش های پوستی وارد بدن می شود ولی ندرتا ممکن است از راه مخاط دستگاه تنفس و یا گوارش افراد را مبتلا کند. بنابراین بسته به راه ورود میکروب سه نوع شاربن ایجاد میشود: شاربن پوستی شاربن تنفسی و شاربن گوارشی.

بیماری زایی شاربن:

باسیلوس آنتراسیس از طریق تولید سم یا زهرابه به میزبان حمله میکند بطور دقیقتر بیماریزایی باسیلوس آنتراسیس به دو عامل مربوط است: کپسول و زهرابه. به این ترتیب که کپسول باکتری را در برابر بیگانه خوارها و فاگوسیت ها و سایر عوامل دفاع غیرآختصاصی بدن محافظت می کند و زهرابه یا توکسین از سه جزء مهم پروتئینی تشکیل شده است.

سیاه زخم پوستی: معمولا در مناطقی از پوست دست و بازو که بیشتر در معرض تماس با آلودگی هستند روی می دهد(پوست صورت و گردن هم با شیوع کمتری گرفتار می شوند). علائم: ضایعه معمولا با ایجاد جوش بی درد در محل ورود میکروب آغاز می شود که به سرعت گسترش می یابد و به قرحه ای که اطراف آن را طاولهای کوچک احاطه کرده اند منجر می شود و به نکروز قرمز تیره و سیاه رنگی تبدیل می شود (در مرکز زخم یک اثر و جای زخم سیاه رنگ بوجود می آید).این ضایعه قطر 1 تا 3 سانتیمتری داشته و به آن پوسچول بدخیم (malignant pustule) می گویند. در اثر زهرابه میکروب خیز و ادم وسیع بزرگ شدن عقده های لنفاوی(لنفادنوپاتی) تب بی حالی و نیز سر درد هم ممکن است دیده شود. بیماری در اکثر موارد خودبخود محدود شده و بهبودی حاصل می شود اما موارد درمان نشده می تواند به باکتریمی (وجود باکتری در خون ) مننژیت و مرگ منجر شود و این تلفات در اینگونه افراد حدود 20% است. این بیماری در مناطق استوایی شایع تر است.

سیاه زخم تنفسی یا ریوی در انسان که بیماری پشم ریسان هم خوانده می شود در اثر استنشاق اسپور ها ایجاد می گردد که در ابتدا آثاری شبیه به سرماخوردگی دارد ولی بزودی به بیماری شدید ریوی و پنومونی تهدید کننده تبدیل می شود.میزان تلفات در این شکل بیماری حتی افرادیکه تحت درمان دقیق قرار می گیرند زیاد است چون وقتی به بیماری مظنون می شوند که جراحات قابل ترمیم نیست. علائم: تب سرفه خشک احساس ناراحتی در پشت جناغ سینه و نهایتا تنگی نفس حاد تعریق و سیانوز .پرده جنب ریه هم درگیر می شود و پس از آن تجمع مایع خونی در فضای پلور ( فضای بین دو پرده جنب) روی می دهد. بیماری به سرعت پیشرفت می کند و در عرض 24 تا 36 ساعت شوک افت دمای بدن و مرگ رخ می دهد.

پیشگیری و درمان: سوزاندن یا دفن لاشه های آلوده در گودال های عمیق دارای آهک_ ضدعفونی محصولات حیوانی (بوسیله اتوکلاو)_ استفاده از دستکش و پوشاک محافظت کننده در افرادی که در خطر بالای ابتلاء قرار دارند_ ایمن سازی فعال دام ها به کمک واکسن زنده ضعیف شده (تخفیف حدت یافته) در این مورد واکسنی که وجود دارد حدود 9 ماه به دام ایمنی می دهد_ واکسینه کردن افرادی که در خطر شغلی بالایی هستند. این واکسن بدون سلولی و حاوی آنتی ژن محافظت کننده (PA ) خالص شده می باشد. درمان بوسیله پنی سیلین G انجام می شود که موثرترین درمان است. سویه های مقاوم تاکنون از بیمار جدا نشده است.

سیاه زخم گوارشی: در اثر مصرف گوشت آلوده ایجاد می شود. علائم: بصورت یک التهاب دستگاه گوارش (گاستروانتریت)حاد تضاهر می یابد تب شدید نفخ شکم دلدرد و همچنین استفراغ خونی و اسهال خونی هم ممکن است دیده شود و نهایتا به مرگ منجر می شود.

تشخیص: تهیه گسترش و دیدن باسیل های گرم مثبت و بزرگ که بصورت زنجیره ای قرار گرفته اند. اسپورها معمولا در گستره های بدست آمده از ترشح زخم دیده نمی شود . آزمایشات سرولوژی مفید نیستند.

ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه بیست و پنجم تیر 1389 توسط soleymani